«Сутуар» битенең юрамалары арасында аерма

253 байта убрано ,  3 месяца назад
Беренче версия
к (Ilnurefende юнәлтү аша Сутуар сәхифәсен Водород итеп күчерде)
(Беренче версия)
{{исемен үзгәртергә|ВодородСутуар}}
 
{{Химик элемент | next=[[Гелий|He]] |Сутуар / Hydrogenium (H) | 1 | төссез, тәме булмаган һәм иссез газ | 1,00794 | 79 | 1311,3 | 1s<sup><nowiki>1</nowiki></sup> | 32 | 54 (−1 e) | 2,20 | | 1, −1 |0,0000899 (при 273[[Кельвин|K]] (0&nbsp;°C)) | 14,235 | 0,1815 | 14,01 | 0,117 | 20,28 | 0,904 | 14,1 | гексагональ ||22=a=3,780 c=6,167 | 110}}
|}
 
'''Сутуар''' яки '''водородВодород''' ('''H''', {{lang-la|hydrogenium}}, {{lang-en|hydrogen}})&nbsp;— [[Менделеевның периодик таблицасы]]ның беренче элементы. [[Табигать]]тә киң таралган. СутуарныңВодородның 5 изотоптан өчесе үз исемнәрен йөртәләр: ¹H&nbsp;— протий (Н), ²H&nbsp;— дейтерий (D) һәм ³H&nbsp;— тритий (T).
 
СутуарныңВодородның гади матдәсе&nbsp;— җиңел төссез газ. [[Һава]] йә [[әче тудыргычкислород]] белән катнашканда янучан һәм шартлаткыч. [[Агулык|Агусыз]]. [[Этанол]] һәм [[тимер]], [[никел]], [[палладий]], [[платина]] кебек [[металл]]арда эрүчән.
 
== Исем барлыкка килү ==
«Водород» cүзе урысчадан тәрҗемә иткәндә «су тудыргыч» дигәнне аңлата, ССРБ таркалганнан соң татар телендә кыскарак атамасы сутуар кулланыла башлады. «Водород» дигән атама [[Михаил Соловьёв|М.&nbsp;Ф.&nbsp;Соловьев]] тарафыннан [[1824 ел]]да тәкъдим ителгән. [[Татар теле|Татарча]] сүгә-сүз атамасы&nbsp;— «сутудырма» йә «сутудыргыч», ләкин кыскарак исеме сутуар кулайрак булып тора.
 
{{Менделеев таблицасы}}
 
155

правок