Каталан теле

Катала́н (валенси́й) теле (үзатамасы català, valencià) — һинд-аурупа телләренең роман төркеменә кергән тел. Шул телдә Испания, Франция, Андорра һәм Италиядә сөйләшәләр. Берничә провинциядә рәсми тел халәтендә.

Каталан теле
Үзисем:

català [kətə'la], valencià [vəlen'sja]

Илләр:

Испания, Франция, Италия, Андорра

Төбәкләр:

Каталония, Валенсия, Балеарлар, Арагон, Мурсия, Көнчыгыш Пиренейлар, Альгеро

Рәсми халәт:

Андорра, Каталония, Балеар утраулары, Валенсия

Күзәтүдә тора:

Institut d’Estudis Catalans; Acadèmia Valenciana de la Llengua

Сөйләшүчеләр саны:

11 миллион

 Классификация
Төркем:

???

Язу:

латин язуы һәм Каталанский алфавит[d]

Тел кодлары
ГОСТ 7.75–97:

кат 290

ISO 639-1:

ca[1]

ISO 639-2:

cat[1]

ISO 639-3:

cat[1]

Дөнья буйлап каталан телендә 11 миллионга якын кеше сөйләшә. Испаниянең Каталония, Валенсия, Балеар утраулары һ.б. төбәкләрендә, Франция, Андорра, Италиядә кулланыла. Каталан теле Каталония, Валенсия, Балеар утраулары, Андорада рәсми статуска ия.

Тел IX гасырда формалаша башлады дип исәпләнә. Каталан теленең кулланылышы XV гасырда кысыла башлады, җитәкчелек күбрәк кастил (испан) телен кулланды, тел мәгарифтән чыгарылды. XIX гасыр башына каталан теле күпчелек кулланылыш даирәләрдән кулланудан туктады. Франко диктатурасы вакытында (1939-1975) Испаниядә каталан телен иҗтимагый урыннарда куллану тыелган булган.

Бүгенге көндә каталан телен куллану берничә оешма тарафыннан (Каталан тикшерүләре институты, Валенсия академиясе) идарә ителә. 1985 елда Termcat исемле терминология үзәге булдырылды, ул каталан телендә күпсанлы сүзлекләр чыгару, терминологияне үстерү белән шөгыльләнә. Телне үстерү һәм аның кулланышылыш киңәйтү белән шөгыльләнгән күпсанлы дәүләт һәм иҗтимагый оешмалар эшләп килә[2].

Каталан теле махсус тамгалар өстәлгән латин әлифбасын куллана.

Шулай ук карагызҮзгәртү

СылтамаларҮзгәртү

Википедиянең
каталан телендә бүлеге бар!
ca:Portada

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Language
  2. Каталан теле: изелгән тел түгел, шулай да проблемнар бар. Азатлык Радиосы. 21 февраль 2022