Төп менюны ачу

Dirijabl

(Дирижабль битеннән юнәлтелде)
Zamança dirijabl «Goodyear»

Dirijabl (frantsuzça dirigeableidärä itelüçe) - hawadan ciñelräk bulğan qüät caylanması belän yörtelä torğan hawa apparatı. Hawa ağımnarına bäysez, telägän yünäleşkä xäräkät itä ala.

"Graf Tseppelin" gondolası

TaswirҮзгәртү

 
"Hindenburg" häläkäte, 1937, dirijabl "altın ğasırı"nıñ tämamı
 
Zamança rotorlar

Dirijabl urtaça tığızlığı hawadan keçeräk, Arximed qanunı buyınça apparat "öskä tartıla" - kütärelä.

 
Zamança Räsäy dirijable Au-30

Ğädättä dirijabl tışçası hawadan ciñelräk buluçı gaz (heliy, sutudırğıç - vodorod) belän tutırıla. Kütärüçänlek tışçanıñ külämenä turı proportsional'.

Zamança dirijablda gravitatsion häm aerodinamik totrıqlıq sisteması urnaştırıla.

Utıru maxsus arqannar yärdämendä bara, häm priçal maçtaları qullanıla.

Yörtkeçlär - hawa rotorları, qayçaqta turborotor yörtkeçläre faydalanıla.

Pilot (1 yäki 2) tangaj belän idärä itep, apparat kursın yörtä.

TörlärҮзгәртү

  • Tışçalar törläre - yomşaq, qatı, yarım qatı
  • Qüät caylanması - bu yörtkeçe, benzin, elektr, gaz-turbinalı, dizel yörtkeçläre
  • Maqsat - passajir, yök, xärbi
  • Arximed köçen buldıru ısulı - esse gaz, ciñel gaz yärdämendä h.b.

TarixҮзгәртү

1852 yılda Añri Jiffar eşlägän dirijabl berençe oçış yasıy.

1899 yılda dirijabl-Zeppelin yasala başlıy.

Berençe bötendönya suğışında dirijabl bombağa totuçı bularaq aktiv qullanıla.

1919 - 1937 yıllarda dirijabl "altın ğasırı" bula.

1923 yılda SSRBda berençe dirijabl yasala.

İñ tanılğan dirijabllär - "Graf Tseppelin" häm "Hindenburg".

1937 yılda AQŞ Leykerherst qalasında utırğanda Almaniä yulçılar dirijabl-laynerı "Hindenburg" yanıp betkännän soñ, dirijabl qullanışı tulısınça tuqtala diärlek.

Monı da qarağızҮзгәртү

ÄdäbiätҮзгәртү