Вельск (рус. Вельск) — Архангельск өлкәсендә шәһәр, Вельск районының административ үзәге.

Вельск
рус. Вельск
БайракИлтамга
Сурәт
Дәүләт  Россия[1]
Нәрсәнең башкаласы Муниципальное образование «Вельское»[d][1] һәм Вельск районы[1]
Административ-территориаль берәмлек Муниципальное образование «Вельское»[d][1]
Сәгать поясы UTC+03:00
Халык саны 800 (1856)[2],
1032 (1859)[3],
1996 (1897)[3],
3000 (1913)[2],
3500 (1926)[2],
3500 (1931)[2],
6700 (1939),
16 938 (1959)[4],
19 000 (1967)[2],
21 899 (1970)[5],
24 556 (1979)[6],
25 967 (1989)[7],
26 800 (1992)[2],
26 400 (1996),
26 400 (1998),
26 200 (2000)[2],
25 900 (2001)[2],
26 241 (2002)[8],
26 200 (2003)[2],
26 300 (2005)[2],
26 200 (2006)[2],
26 100 (2007),
26 000 (2008)[9],
25 929 (2009)[10],
23 885 (2010)[11],
23 820 (2011)[12],
23 575 (2012)[13],
23 401 (2013)[14],
23 126 (2014)[15],
23 025 (2015)[16],
22 856 (2016)[17],
22 776 (2017)[18],
22 482 (2018)[19],
22 311 (2019)[20],
22 328 (2020)[21],
21 613 (2021)[22],
21 406 (2023)[23]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 90 ± 1 метр
Мәйдан 15 км²
Почта индексы 165150
Рәсми веб-сайт мо-вельское.рф
Беренче язма телгә алу 1137
Җирле телефон коды 81836
Монда җирләнгәннәр төркеме [d]
Карта
 Вельск Викиҗыентыкта

Халык саны — 23 885 кеше.[24]

География

үзгәртү

Шәһәр Вагага, аңа Вель елгасы кушылган урында, Архангельскидан 545 километр көньяктарак урнаша. Төньяк тимер юлының Вельск станциясе. Шәһәр аша М8 «Холмогоры» (МәскәүЯрославльВологдаАрхангельскСеверодвинск) автоюлы бара.

Климат

үзгәртү
  • Уртача еллык температура — +2,7 °C
  • Уртача еллык җил тизлеге — 1,5 м/с
  • Уртача еллык һава дымлылыгы — 77,7%
Вельск климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек
Абсолют максимум, °C 8,5 9,4 15,1 27,1 30,9 33,7 35,2 35,6 28,2 22,2 11,0 7,6
Уртача максимум, °C −9,5 −7,5 0,1 7,7 14,9 20,3 22,7 19,5 13,1 5,5 −2,9 −7,1
Уртача температура, °C −12,4 −10,9 −4,2 2,7 9,5 14,8 17,3 14,4 8,9 2,7 −4,8 −9,5
Уртача минимум, °C −16,3 −15,2 −8,9 −2,4 3,4 8,9 11,8 9,4 4,8 −0,1 −7,6 −12,9
Абсолют минимум, °C −44,5 −38,7 −32,2 −22,2 −7,8 −2,7 1,6 −2,2 −8,2 −20 −33,9 −38,9
Чыганак: Вельск, Российская федерация. Архив климатических данных. әлеге чыганактан 2012-05-15 архивланды. 2013-02-13 тикшерелгән.

Беренче тапкыр 1137 елда чиркәү ясагы җыю пункты буларак телгә алына. 1397 елда Вель волосте буларак телгә алына.

1462 елданМәскәү кенәзлеге составында. 1550 елданВель посады.

1783 елда Вельск шәһәр статусын ала һәм Вельск өязенең үзәгенә әйләнә.

XIX гасырның 80-еллардан сәяси сөрген урыны буларак таныш.

1929 елдан Вельск районы үзәге булып тора.

1840[25] 1856[26] 1897[27] 1913[26] 1926[26] 1931[26] 1939[26] 1959[28] 1970[29] 1979[30] 1989[31] 2002[32] 2010[24]
1 046 ~800 1 989 ~3 000 ~3 500 ~3 500 ~6 700 16 938 21 899 24 556 25 967 26 241 23 885

Милли состав

үзгәртү
Милләт 2002[33] 2010[34]
руслар 96,9% 98,2%

Икътисад

үзгәртү

Вельск — агач эшкәртү һәм урман химиясе сәнәгатьләренең эре үзәге.

Машиналар төзү заводы, икмәк комбинаты, ит комбинаты, сөт комбинаты.

Югары уку йортлары

үзгәртү
  • Заманча һуманитар академиясенең филиалы

Искәрмәләр

үзгәртү
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 ОКТМО. 185/2016. Северо-Западный ФО
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 Народная энциклопедия «Мой город». Вельск
  3. 3,0 3,1 Поморская энциклопедия : в 5 т. / Адм. Арханг. обл. [и др. (т. 1–3), Правительство Арханг. обл. [и др.] (т. 4, 5) ; гл. ред. Н. П. Лавёров. — Архангельск, 2001–2016. — Загл. парал. рус., англ. Т. 1 : История Архангельского Севера / Помор. гос. ун-т [и др.] ; гл. ред. В. Н. Булатов ; сост. А. А. Куратов. — 2001. — 483 с. : ил., портр., [32] л. ил., карт. — 10 000 экз.]
  4. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полуДемоскоп Weekly.
  5. Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.Демоскоп Weekly.
  6. Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.Демоскоп Weekly.
  7. Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу
  8. Всероссийская перепись населения 2002 года. Численность населения субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более
  9. Города Архангельской области (число жителей - оценка на 1 января 2008 года, тысяч человек)
  10. Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года
  11. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность по муниципальным образованиям и населенным пунктам Архангельской области
  12. Численность населения по муниципальным образованиям Архангельской области на 1 января 2011 года
  13. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года
  14. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. Таблица 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктовРосстат, 2013. — 528 бит
  15. Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года
  16. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года
  17. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года — 2018.
  18. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 годаМосква: Росстат, 2017.
  19. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаМосква: Росстат, 2018.
  20. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2019 года
  21. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года
  22. Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года (по состоянию на 1 октября 2021 года)
  23. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2023 года (с учётом итогов Всероссийской переписи населения 2020 г.) — 2023.
  24. 24,0 24,1 архив күчермәсе, archived from the original on 2011-07-07, retrieved 2013-02-13 
  25. Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840
  26. 26,0 26,1 26,2 26,3 26,4 http://www.mojgorod.ru/arhangel_obl/veljsk/index.html
  27. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=201
  28. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  29. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  30. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  31. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  32. 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  33. 2002 ел сан алу базасы, archived from the original on 2017-11-11, retrieved 2014-01-22 
  34. 2010 ел сан алу базасы, archived from the original on 2018-03-27, retrieved 2014-01-22