Төп менюны ачу

Арне Тиселиус (шевит. Arne Wilhelm Kaurin Tiselius, 10 аугыс 1902(1902-08-10)[1][2][…], Стокһолм, Шевитсә-Нарвигия униясе[d][4]29 октябрь 1971(1971-10-29)[4][1][…] (69 яшь), Helga Trefaldighet[d], Шевитсә[5]) — тереклек химиячесе, химик, университет профессоры (Шевитсә). Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1948), Упсала үнивирситите прафисыры (1938 елдан), шул ук уку йорты каршындагы Биохимия институты директоры (1951-?), табигый фәннәр өлкәсендәге тикшеренүләр буенча Швеция дәүләт шурасы рәисе (1946-1950).

Арне Тиселиус
Arne Tiselius.jpg
Туган телдә исем шевит. Arne Wilhelm Kaurin Tiselius
Туган 10 аугыс 1902(1902-08-10)[1][2][…]
Стокһолм, Шевитсә-Нарвигия униясе[d][4]
Үлгән 29 октябрь 1971(1971-10-29)[4][1][…] (69 яшь)
Helga Trefaldighet[d], Шевитсә[5]
Үлем сәбәбе йөрәк сумите инфаркты
Күмү урыны Уппсаланың иске зираты[d][5]
Яшәгән урын Шевитсә
Ватандашлыгы Flag of Sweden.svg Шевитсә
Әлма-матер Упсала үнивирситите
Һөнәре тереклек химиячесе, химик, университет профессоры
Эш бирүче Упсала үнивирситите

Commons-logo.svg Арне Тиселиус Викиҗыентыкта

Упсала үнивирситите дигән уку йортында белем алган.

Лундын кыйрал җәмгыяте, Шевитсә кыйрал фәннәр академиясе, Шевитсә кыйрал мөһәндислек фәннәре академиясе, Пүлшә фәннәр академиясе,[6] Берлин фәннәр академиясе, Папа фәннәр академиясе,[7] Америка сынлы сәнгать һәм фәннәр академиясе, Италия милли фәннәр әгъзасы, Финләндия фән һәм әдәбият әгъзасы, АКШ милли фәннәр академиясе дигән оешмаларда әгъза булган.

Фәнни хезмәтләре югары молекуляр кушылмаларның электрофоретик һәм хроматографик тикшеренүләре ысулларына карый. Адсорбцион хроматография ысулын кәшеф иткән (1931-1935) һәм аннан файдаланып, составында аминоәчелекләр, пептидлар, күмерсулар булган кушылмаларны сыйфат һәм микъдар ягыннан анализлаган. Иммуноэлектрофорез ысулы белән кан сывороткасының аксым төзелешен өйрәнүгә нигез салган. Нобель фонды идарәсе рәисе (1960-1964).[8]

Бүләкләр, мактаулы исемнәрҮзгәртү

  • Лундын кыйрал җәмгыяте әгъзасы
  • Химия өлкәсендә Нобель премиясе[9][10] (1948)
  • Бйөркен мөкәфәте
  • Аугуст Вилһелм Һофман мидәле (1955)
  • Франклин мидәле (1955)
  • Йөзьеллык мөкәфәте (1953)
  • шәрәфле доктор (1957)
  • Кыйрал җәмгыятенең чит ил әгъзасы

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 Munzinger Archiv — 1913.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Тиселиус Арне // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / мөхәррир А. М. Прохоров — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 http://www.svenskagravar.se/gravsatt/64724621SvenskaGravar.
  6. http://czlonkowie.pan.pl/czlonkowie/sites/WynikiWyszukiwania.html?s=TISELIUS,%20Arne%20; тикшерү датасы: 26 март 2019.
  7. http://www.pas.va/content/accademia/en/academicians/deceased/tiselius.html.
  8. https://www.nobelprize.org/nobel_organizations/nobelfoundation/history/lemmel/index.html
  9. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1948/.
  10. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/.