Каюм Насыйри йорты (Казан)

(Qayum Nasıyri yortı (Qazan) битеннән юнәлтелде)

Каюм Насыйри йорты — Казанның Париж Коммунасы урамында урнашкан, 19 гасыр уртасында төзелгән агач йорт. Бу йортта 1871-1902 елларда Каюм Насыйри яшәгән. Әлеге вакытта биредә аңа багышланган музей урнашкан. Төбәк әһәмиятендәге мәдәни мирас объекты[1].

Каюм Насыйри йорты
Дом Каюма Насыри.jpg
Төр тарихи бина[d] һәм бина[d]
Урын Париж Коммунасы урамы
Шәһәр Казан
Ил Flag of Russia.svg Россия
Flag of Russia.svg Россия империясе
Flag of the Soviet Union.svg СССР
Координатлар 55°46'48.7394"N, 49°6'38.4422"E, 55°46'48.896"N, 49°6'38.520"E
Ачылган XIX гасыр

ТарихыҮзгәртү

Галиевлар мәчете мәчете мөәззине Мөхәмәдҗид Хөсәеновның йорты XIX гасырның икенче яртысында төзелгән. Мәгърифәтче Каюм Насыйри, Хөсәеновның туганы, 1902 елга үзенең үлеменә кадәр, 1871 елдан (башка чыганаклар буенча 1887)[2] яшәгән. Йорт 1991-1995 елларда тарихи урында торгызыла. 2002 елдан бирле анда Татарстан Республикасы Милли музееның филиалы булган Каюм Насыйри музее эшли. Йортта галимнең кабинеты һәм остаханәсе торгызылган[1].

АрхитектурасыҮзгәртү

Йорт XIX гасырның беренче яртысында ясалган үрнәк проектларның берсе буенча төзелгән. Йорт агачтан, ике катлы, татар гореф-гадәтләре буенча урамга дүрт тәрәзәле тар ягы белән эшләнгән булган. Ишегалды ягыннан антресоль каты булган. Түбән кат, мөгаен, хуҗалык ихтыяҗлары өчен файдаланылган, югарысы яшәү өчен. Фасад тёс белән тышланган. Турыпочмаклы тәрәзә ярыклары гади тәрәзә яңаклары белән бизәлгән булган. Бинаның почмаклары фризны тотып торучы пилястрлар рәвешендә ясалган. Йортка керү ишегалдыннан урнашкан. Шулай ук тарихи капкалар да торгызылган[1][3].


ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. 1,0 1,1 1,2 Дом, в котором жил и в 1902 году умер татарский просветитель Каюм Насыри // / гл. ред. Тарунов А. М.. — М.: НИИЦентр, 2018. — С. 601. — 984 с. — ISBN 978-5-902156-43-7.
  2. Музей Каюма Насыри (2011-07-16). 2020-06-30 тикшерелде.
  3. Дом, в котором жил и в 1902 году умер татарский просветитель Каюм Насыри. 2020-06-30 тикшерелде.

Тышкы сылтамаларҮзгәртү