Natsi Almaniädä kitaplarnı yandıru

Natsist Almaniäsendä kitaplarnı yandıru - Natsist Almaniäseneñ xäkimiäte ütkärgän natsist-sotsializm fikerlänenä turı kilmägän kitaplarnı yandıru çaraları.

Kitaplarnı yandıru, Berlin, Opera mäydanı (Opernplatz), 1933, 10 may
Kitaplarnı yandıru, Berlin, Opera mäydanı (Opernplatz), 1933
Kitaplarnı yandıru, Berlin, Opera mäydanı (Opernplatz), 1933

TarixҮзгәртү

1933 yılda natsional-sotsialistlar Almaniä xäkimiätenä kilgännän soñ, yähüdlär, marksistlar, patsifistlarnı ezärlekläw başlana.

1933 yılnıñ mart-oktäberenä qädär Almaniä 70 şähärendä kitaplar yandırıla.

Yandırularnıñ töp oyıştıruçıları - Propaganda ministrlığı, Alman studentlar Berlege, Hitleryugend oyışmaları.

1933 yılnıñ 10 mayında Berlinnıñ Opera mäydanında (Operplanz) berniçä distä meñ kitap yandırıla. Çaralar "alman ruxlı bulmağan köçlärgä qarşı köräş" (Aktion wider den undeutschen Geist) qısalarında uzğan.

YazuçılarҮзгәртү

Yandırılğan kitaplar avtorları arasında - Erix Mariä Remark, İsaak Babel, Bertold Brext, Buxarin, Yaroslav Gaşek, Maksim Gorkiy, Mixail Zoşçenko, İlya İlf, Yev. Petrov, Tomas Mann, Cek London, Lenin, Lion Feyxtvanger, Herbert Wells, Lev Trotskiy, Lidiä Säyfullina, Valentin Katayev, Con Rid häm küp başqa mäşhür ädiplär.

İstälekҮзгәртү

 
"Batırğan kitapxanä" - Yandırılğan kitaplarğa häykäl, Bebelplats, Berlin

1947 yıldan Almaniädä 10 mayda Kitap köne bilgeläp ütkärelä.

1995 yılda Bebelplats mäydanında "Yandırılğan kitaplarğa häykäl" quyıla. Häykäl yanındağı taqtada yazılğan:

 

Kitaplarnı yandırğan urında soñraq keşelär dä yandırıla.

Henrix Heyne "Almansor"

Das war ein Vorspiel nur, dort, wo man Bücher Verbrennt, verbrennt man auch am Ende Menschen.

 

ÄdäbiätҮзгәртү

  • 70 лет назад по всей Германии жгли книги. // Столичные новости. — Киев, 20-26 мая 2003. — В. №18 (263).
  • А.В. Елисеева Баварец в кожаных штанах или пролетарский писатель? // Новые российские гуманитарные исследования. — 2010. — ISSN 2070-5395.
  • Graf O. M. An manchen Tagen. Reden. Gedanken und Zeitbetrachtungen. — Frankfurt a. M.: Nest Verlag, 1961. — С. 14-15. — 376 с.
  • Евгения Назарец, Юрий Векслер Германия отметила 75-ю годовщину последнего в её истории сожжения книг // Радио Свобода : радиопередача. — 13.05.2008.