Ультрашәмәхә нурланыш

Ультрашәмәхә нурланыш (ультрашәмәхә, УШ, UV) — күзгә күренүче нурланышның шәмәхә төстәге очы белән рентген нурланышы арасындагы өлкәне алып торган электромагнит нурланышы (380 — 10 нм, 7,9×1014 — 3×1016 Гц). Диапазон шартлы рәвештә якын (380—200 нм) һәм ерак, яки вакуум (200-10 нм) ультрашәмәхәсе өлешләренә бүленә. Вакуум ультрашәмәхәсе үз билгеләмәсен Җир атмосферасы тарафыннан йотылу сәбәпле бары тик вакуум приборлары тарафыннан гына тикшерү мөмкин булганга ала.

Электромагнит нурланыш
Синхротрон
Циклотрон
Тормозлау
Җылылык
Монохроматик
Черенков
Күчү
Радионурланыш
Микродулкын
Терагерцлы
Инфракызыл
Күренмә
Ультрашәмәхә
Рөнтген
Гамма-нурланыш
Ионлаштыру
Реликт
Магнит-дрейфлы
Икефотонлы
Спонтан
Мәҗбүр

Ачу тарихыҮзгәртү

Ультрашәмәхә нурланыш 1801 елда немец физигы Иоганн Вильгельм Риттер тарафыннан ачыла. Вакуум ультрашәмәхәсе 1893 елда Виктор Шуманн тарафыннан табыла.

Ультрашәмәхә чыганакларыҮзгәртү

 
Кояшның ультрашәмәхә спектрда ясалма төсләр аркылы күрсәтелгән нурланышы

Җирдә ультрашәмәхәнең төп чыганагыКояш. Шулай ук көндәлек тормыш ихтыяҗларында яки фәндә куллану өчен ультрашәмәхә нурланыш чыгаручы төрле лампалар җитештерелә.