Төп менюны ачу

Таһир Балтачиев (Таһир Вәли улы Балтачиев) — балет артисты, педагог. БАССР атказанган артисты (1957), РСФСР (1988) һәм ТАССР (1965) атказанган сәнгать эшлеклесе . Ленинград хореография укуханәсе (хәзер А.Я. Ваганова исемендәге Рус балет академиясе) укытучысы. Балет биючесе, педагог Нәгыймә Балтачиеваның бертуган энесе.

Таһир Балтачиев
Тахир Балтачеев
Туган телдә исем Таһир Вәли улы Балтачиев
Туган 18 сентябрь 1924(1924-09-18)
Ленинград
Үлгән 9 август 1997(1997-08-09) (72 яшь)
Питырбур
Милләт татар
Ватандашлыгы ССРБFlag of the Soviet Union.svg ССРБ
РусияFlag of Russia.svg Русия
Һөнәре балет артисты, педагог

Тәрҗемәи хәлеҮзгәртү

 
Т. Балтачиев (с) «Күк күкрәве сукмагыннан» (К. Караев) балетында

1924 елның 18 сентябрендә Ленинградта туган. Ленинград хореография укуханәсен (А. Лопухов, А. Писарев сыйныфы) тәмамлаган (1944).

Хезмәт юлыҮзгәртү

  • 1942-1965 Ленинградның Мария театры (Киров театры) солисты.
  • 1952 елдан Ленинград хореография укуханәсендә характерлы бию укытучысы.
  • 1959-1997 Мария театры труппасы репетиторы.

ИҗатыҮзгәртү

Милли биюләр остасы буларак, аларга гына хас пластиканы, кул ишарәсен, гәүдә торышын үтә төгәллек белән күрсәтә алган. Ленинград хореография укуханәсендә характерлы биюләргә өйрәткән шәкертләре арасында — Г. Комлева, Г. Покрышкина, Я. Кукс, П. Бодрова, Н. Груздева, О. Соколов. Драма театрларында спектакльләр һәм концертлар өчен дә биюләр куя.

Башкарган партияләреҮзгәртү

Беренче башкаручыҮзгәртү

  • Төсле яшүсмер «Күк күкрәве сукмагыннан» (Тропою грома) К. Караев.
  • Шайтан «Шүрәле» Ф. Яруллин.
  • Этруск «Спартак» А. Хачатурян.

Башка партияләреҮзгәртү

  • Измаил «Гаянэ».
  • Галл «Спартак».
  • Яшь чегән «Таш чәчәк» (Каменный цветок).
  • Шляхтич «Тарас Бульба».
  • Ли Шанфу, негрлар биюе «Кызыл мәк» (Красный мак).
  • Шамакай, испан биюе «Щелкунчик».
  • Петр I гарәбе, рус биюе «Бакыр җайдак» (Медный всадник).

Куйган биюләреҮзгәртү

  • Испан, маҗар, поляк биюләре — «Аккош күле» (Лебединое озеро).
  • Һинд биюе — «Баядерка».
  • Сицилия биюе — «Отелло».
  • Фламенко — «Лауренсия».
  • Басклар биюе — «Париж ялкыны» (Пламя Парижа).
  • Краковяк, татар биюе — «Бакчасарай фонтаны».
  • Сарацин, маҗар биюе — «Раймонда».
  • Мазурка — «Көлгенә» (Золушка).
  • Рапсодия — «Бөкре ат» (Конек-Горбунок).

ФильмографиясеҮзгәртү

  • «Совет балеты йолдызлары» («Гаянэ», «Бакчасарай фонтаны» өлешләрендә).
  • «Балет солисткасы» — Шаһзадә дусты.

Бүләкләре, мактаулы исемнәреҮзгәртү

  • БАССР атказанган артисты (1957).
  • РСФСР атказанган сәнгать эшлеклесе (1988).
  • ТАССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1965).

Кызыклы фактҮзгәртү

Фәрит Яруллинның «Шүрәле» балетында Шайтан партиясен беренче башкаручы (1950).

ЧыганакларҮзгәртү

  1. Татарский энциклопедический словарь. Казан: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1998.
  2. Балет: энциклопедия (баш мөхәррире Ю. Н. Григорович). Мәскәү: СЭ, 1981.
  3. Русский балет. Энциклопедия. Мәскәү: БРЭ, 1997.

СылтамаларҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү