Мишә (Чулман кушылдыгы)

(Мишә битеннән юнәлтелде)

МишәРусия территориясеннән ага торган елга. Татарстан[1] биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Куйбышев (Чулман култыгы) сусаклагычының уң ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 204 км. Төп кушылдыклaры: Кaзкaш, Кече Мишә, Тәмтeбaш, Нырcы, Нормa, Солa елгaлaры. Мaкcимaль cу чыгымы күләме 1400 м³/c (1979). Ял итү зонacы. Тaтaрcтaнның тaбигать иcтәлeгe (1978).

Мишә (елга)
Река Мёша - panoramio.jpg
География
АТБ Татарстан
Ил Россия
Координатлар 56°1'18.5"N, 50°48'24.5"E, 55°27'42.1"N, 49°21'29.2"E
РДСР 11010000312112100004194
Нинди сулыкка коя Куйбышев сусаклагычы Edit this on Wikidata
Бассейн мәйданы 4180 квадрат километр Edit this on Wikidata
Озынлык 204 километр Edit this on Wikidata
Су чыгымы 17,4 Edit this on Wikidata


ГеографиясеҮзгәртү

 
Кама бассейны

Елга Кукмара районының Шепшенар авылыннан 2 км төньякта башлана. Күп санлы кушылдык үзәннәре, коры үзәннәр һәм чокырлар белән бүленгән калкулы тигезлек буенча ага. Елга тамагы өлешендә җир киселгән һәм бераз сазланган.

Лаеш районының Карадул авылы янында Камага коя.

Елганың киңлеге 30 м дан, биеклектә 3-4 км га кадәр сузылган, елганың үзәне трапецеидаль. Елганың үзәне бормалы. Елганың ярлары 2-10 м биеклектән алып 10 м биеклеккә кадәр, текә, ташу вакытында бик нык юыла. Елгага 45 кушылдык коя.

Питрәч авылы янында елга буенда ясалма бусага бар.

Питрәч авылы аша күпердән 2,6 км аска таба, аңа Сөлә елгасы кушылган җирдә, иртә металл чорының күп катлы такталыш урнашкан.

Елга Кукмара, Саба, Теләче, Питрәч, Лаеш районнары территориясе буенча ага.

Питрәчтән түбәнрәк елга Казанның шәһәр яны зонасы буйлап ага.

Бассейндагы иң зур торак пунктлар (8 меңнән артык кеше): Питрәч авылы, Байлар Сабасы шәһәр тибындагы поселогы.

ГидрологиясеҮзгәртү

Елга уртача су куләмле. Елганың тукланышы катнаш, күбесенчә кар (70 %). Ел эчендә бүленеш тигез түгел. Еллык катлам 162 мм, шуның 113 се язгы ташу чорына туры килә. Арасы тотрыклы 5,3 м3/сек Кама Тамагы. Җир асты туклану модульләре км2 сек. 1,0-3,0 л/сек. Суның уртача чыгымы-17,4 м3/с. СУ гидрокарбонат-сульфат-кальций лы, Нурма кушылдыгында — сульфат-гидрокарбонат-кальций лы, язын-1,5-3,0 ммоль/л катылыгы, 6,0-9,0 ммоль/л. 200-300 мг/лдан язын, 700-1000 мг/л га кадәр минеральләштерү. Тоныклык 998 г/м3.


Су реестры мәгълүматыҮзгәртү

Русия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулман тамагынан Кама Тамагы бистәсенә чаклы Куйбышев сусаклагычының Чулман участогы, Шишмә һәм Идел елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.[2]

Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:[2]

  • Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010000312112100004194
  • Һидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды — 112100419
  • Бассейн коды — 11.01.00.003
  • ҺӨ буенча саны — 12
  • ҺӨ буенча чыгарылышы — 1

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. «Һидротехник Корылмалар һәм дәүләт су кадастрының Русия Үзәк реестры».
  2. 2,0 2,1 РФ су реестры мәгълүматлары: Мишә.

СылтамаларҮзгәртү