«Никколо Макиавелли» битенең юрамалары арасында аерма

3433 байта добавлено ,  9 ел элек
к
r2.7.2+) (робот өстәде: af, als, an, ar, arz, ast, az, bat-smg, be, be-x-old, bg, bn, br, bs, ca, ckb, cs, cy, da, de, diq, el, en, eo, es, et, eu, ext, fa, fi, fr, fy, ga, gl, hak, he, hi, hif, hr, hu, hy, id, io, is, it, ja, jv, ka, kk, ko…
к (r2.7.2+) (робот өстәде: af, als, an, ar, arz, ast, az, bat-smg, be, be-x-old, bg, bn, br, bs, ca, ckb, cs, cy, da, de, diq, el, en, eo, es, et, eu, ext, fa, fi, fr, fy, ga, gl, hak, he, hi, hif, hr, hu, hy, id, io, is, it, ja, jv, ka, kk, ko…)
'''Никколо Макиавелли''' (1469-1527), [[Италия]]нең сәяси фикер иясе, тарихчы («Флоренция тарихы»), драматург («Мандрагора» комедиясе). Италиянең авыр хәлгә төшүен аның сәяси таркаулыгыннан күргән һәм андый хәлне фәкать көчле дәүләт хакимияте генә җиңәргә сәләтле дип ышанган («Падишаһ»). Дәүләтне ныгыту максатында теләсә нинди чаралар да куллануга яраклы дип санаган.
 
== Тәрҗемәи хәле ==
[[Медичилар]] [[Флоренция]]дән куылгач (1494 ел), Макиавелли озак еллар дәвамында Флоренция җөмһүриятенең икенче канцлеры (икенче канцеляриясе секретаре), җөмһүриятнең иң югары органы Синьория секретаре булып хезмәт итә (1498-1512 еллар).
 
Сәяси эшчәнлектән читләштерелгән Макиавелли зур борчылулар кичерә, идарә итү эшендәге гаять зур тәҗрибәсен Медичиларга тәкъдим итәргә тели һәм падишаһларга киңәш рәвешендә «Падишаһ» әсәрен яза. Бу әсәрне кемгә багышларга – Флоренция идарәчесе Джулиано Медичигамы яисә папа Лев X (Джованни Медичи) хөрмәтенәме дип икеләнгән вакытта, Джулиано Медичи вафат була, һәм Флоренция белән Лоренио Медичи (папа Лев X ның бертуганының улы) идарә итә башлый. Шуннан соң «Падишаһ» әсәре Лоренцо Медичига багышлана. Әмма җөмһүрият эшендә актив катнашкан Макиавеллига үч итеп, Лоренцо Медичи үзенә багышланган әсәрне илтифатсыз калдыра (озакламый, 1518 елда, ул үзе дә 27 яшендә вафат була). Макиавеллиның бу әсәр ярдәмендә актив сәяси тормышка әйләнеп кайту хыялы тормышка ашмый кала.
 
== Чыганак ==
* [http://www.tatknigafund.ru/books/1635/read#page140 Макиавелли Н., Падишаһ. Мәгариф, 2006 ел. б.140]
== Чылтамалар ==
|commons=Niccolò Machiavelli
*[http://plato.stanford.edu/entries/machiavelli/ Machiavelli: Stanford Encyclopedia of Philosophy]
[[Төркем:Италия тарихчылары]]
 
[[af:Niccolò Machiavelli]]
[[ru:Никколо Макиавелли]]
[[als:Niccolò Machiavelli]]
[[an:Niccolò Machiavelli]]
[[ar:نيكولو مكيافيلي]]
[[arz:نيكولاى ماكيافيللى]]
[[ast:Nicolás Maquiavelo]]
[[az:Nikkolo Makiavelli]]
[[bat-smg:Niccolò Machiavelli]]
[[be:Нікола Макіявелі]]
[[be-x-old:Нікалё Мак’явэльлі]]
[[bg:Николо Макиавели]]
[[bn:নিক্কোলো মাকিয়াভেল্লি]]
[[br:Niccolò Machiavelli]]
[[bs:Niccolò Machiavelli]]
[[ca:Nicolau Maquiavel]]
[[ckb:نیکۆلۆ مەکیاڤێلی]]
[[cs:Niccolò Machiavelli]]
[[cy:Niccolò Machiavelli]]
[[da:Niccolò Machiavelli]]
[[de:Niccolò Machiavelli]]
[[diq:Niccolò Machiavelli]]
[[el:Νικολό Μακιαβέλι]]
[[en:Niccolò Machiavelli]]
[[eo:Makiavelo]]
[[es:Nicolás Maquiavelo]]
[[et:Niccolò Machiavelli]]
[[eu:Nikolas Makiavelo]]
[[ext:Niccolò Machiavelli]]
[[fa:نیکولو ماکیاولی]]
[[fi:Niccolò Machiavelli]]
[[fr:Nicolas Machiavel]]
[[fy:Niccolò Machiavelli]]
[[ga:Niccolò Machiavelli]]
[[gl:Niccolò Machiavelli]]
[[hak:Machiavelli]]
[[he:ניקולו מקיאוולי]]
[[hi:निकोलो मैकियावेली]]
[[hif:Niccolò Machiavelli]]
[[hr:Niccolò Machiavelli]]
[[hu:Niccolò Machiavelli]]
[[hy:Նիկոլո Մաքիավելի]]
[[id:Niccolò Machiavelli]]
[[io:Niccolò Machiavelli]]
[[is:Niccolò Machiavelli]]
[[it:Niccolò Machiavelli]]
[[ja:ニッコロ・マキャヴェッリ]]
[[jv:Niccolò Machiavelli]]
[[ka:ნიკოლო მაკიაველი]]
[[kk:Никколо Макиавелли]]
[[ko:니콜로 마키아벨리]]
[[ku:Niccolò Machiavelli]]
[[ky:Макиавелли, Никколо]]
[[la:Nicolaus Maclavellus]]
[[lb:Niccolò Machiavelli]]
[[lt:Niccolò Machiavelli]]
[[lv:Nikolo Makjavelli]]
[[mk:Николо Макијавели]]
[[ml:നിക്കോളോ മാക്കിയവെല്ലി]]
[[mr:निकोलॉ माक्याव्हेल्ली]]
[[ms:Niccolò Machiavelli]]
[[my:မက်ခီယာဗယ်လီ]]
[[mzn:نیکولو ماکیاولی]]
[[nl:Niccolò Machiavelli]]
[[nn:Niccolò Machiavelli]]
[[no:Niccolò Machiavelli]]
[[oc:Nicolau Maquiavèl]]
[[os:Макиавелли, Никколо]]
[[pl:Niccolò Machiavelli]]
[[pms:Niccolò Machiavelli]]
[[pnb:نکولو مکیاولی]]
[[ps:نېكولو مكياوېلې]]
[[pt:Nicolau Maquiavel]]
[[ro:Niccolò Machiavelli]]
[[ru:Макиавелли, Никколо]]
[[rue:Нікколо Макіавеллі]]
[[sc:Niccolò Machiavelli]]
[[scn:Niccolò Machiavelli]]
[[sh:Niccolò Machiavelli]]
[[simple:Niccolò Machiavelli]]
[[sk:Niccolò Machiavelli]]
[[sl:Niccolò Machiavelli]]
[[sq:Niccolò Machiavelli]]
[[sr:Николо Макијавели]]
[[sv:Niccolò Machiavelli]]
[[sw:Niccolo Machiavelli]]
[[szl:Niccolò Machiavelli]]
[[ta:நிக்கோலோ மாக்கியவெல்லி]]
[[te:మాకియవెలీ]]
[[th:นิกโกเลาะ มาคีอาเวลลี]]
[[tl:Niccolò Machiavelli]]
[[tr:Niccolò Machiavelli]]
[[uk:Нікколо Макіавеллі]]
[[ur:نکولو مکیاویلی]]
[[vi:Niccolò Machiavelli]]
[[vo:Niccolò Machiavelli]]
[[wa:Niccolò Machiavelli]]
[[war:Niccolò Machiavelli]]
[[wo:Niccolò Machiavelli]]
[[yi:ניקאלא מאקיאוועלי]]
[[yo:Niccolò Machiavelli]]
[[zh:尼可罗·马基亚维利]]
[[zh-min-nan:Niccolò Machiavelli]]
[[zh-yue:馬基維利]]
281 540

правок