«Планета» битенең юрамалары арасында аерма

151 байт добавлено ,  11 ел элек
к
төзәтмә аңлатмасы юк
к (r2.7.1) (робот кушты: af, als, am, an, ar, arc, arz, ast, az, ba, bar, bat-smg, be, be-x-old, bg, bn, br, bs, ca, crh, cs, cv, cy, da, de, el, eml, en, eo, es, et, eu, ext, fa, fi, fiu-vro, fr, frp, frr, fur, fy, ga, gd, gl, gu, gv, haw, he)
кНет описания правки
'''Планета''' ({{lang-el|πλανήτης}} — «илгизәр») — [[йолдыз]] яки [[йолдыз калдыгы]] тирәсендә әйләнә торган һәм үзенең орбитаның әйләнә-тирәсене [[планетезималь]]ләрдән бушату булдыра алган [[күк җисеме]], аның массасы үзенең [[тартым]]ы тәэсирендә йомры булу өчен җитәрлек, әмма [[термик төш реакциясе]] башлау өчен җитмәс.
 
Планеталарны ике төп төркемгә бүлү мөмкин: түбән тыгызлыклы [[зур планета]]лар, һәм эре булмаган каты кабыклы [[җир охшашлыҗирсыман планеталар]]. [[Халыкара астрономия берлеге]] билгеләмәсе буенча, [[Кояш системасы]]нда 8 планета бар. Кояштан ераклаштыру тәртибендә — дүрт җир охшашлыҗирсыман: [[Меркурий (планета)|Меркурий]], [[Венера (планета)|Венера]], [[Җир шары|Җир]], [[Марс (планета)|Марс]], аннары дүрт зур планета: [[Юпитер (планета)|Юпитер]], [[Сатурн (планета)|Сатурн]], [[Уран (планета)|Уран]] һәм [[Нептун (планета)|Нептун]]. Шулай ук, Кояш системасында һич булмаса 5 [[кәрлә планета]] бар: [[Плутон (кәрлә планета)|Плутон]] ([[2006 ел]]гача тугызынчы планета дип исәпләнде), [[Макемаке (кәрлә планета)|Макемаке]], [[Хаумеа (кәрлә планета)|Хаумеа]], [[Эрида (кәрлә планета)|Эрида]] һәм [[Церера (кәрлә планета)|Церера]]. Меркурий һәм Венерадан тыш, һәрбер планета тирәсендә бер генә дә [[иярчен]] әйләнә.
 
[[1992 ел]]дан башка йолдызлар тирәсендә йөзләрчә планета ([[экзопланета]]лар) ачышларыннан башлап, галимнәр [[Киек Каз Юлы|Галактика]]да һәрбер урында планеталарны табу мөмкинлегене аңладылар. [[2010 ел]]ның [[декабрь]] ае башына 505 экзопланета мәгълүм булды, зур планеталардан җир охшашлыҗирсыман планеталарга кадәр.
 
[[Төркем:Планеталар|*]]
4029

правок