Шакир Мөхәммәтҗанов

Шакир Мөхәммәтҗанов, Шакир Нигъмәт улы Мөхәммәтҗанов (1900-1972) — рәссам-график. Беренче татар һөнәри рәссамнарыннан. ТАССР рәссамнар берлегенең беренче санлы әгъзалык таныклыгы аңа бирелгән (1935). ССРБ Рәссамнар берлеге әгъзасы (1941).

Шакир Мөхәммәтҗанов
Туган телдә исем Шакир Нигъмәт улы Мөхәммәтҗанов
Туган 1 гыйнвар 1900(1900-01-01)
Токмак, Җидесу өлкәсе, Төркистан, Русия империясе
Үлгән 22 октябрь 1972(1972-10-22) (72 яшь)
Казан
Милләт татар
Әлма-матер Казан театр укуханәсе
Һөнәре рәссам (график)

Тәрҗемәи хәлеҮзгәртү

1900 елның 1 гыйнварында Төркистан генерал-губернаторлыгының Җидесу өлкәсе (хәзерге Кыргызстан) Токмак авылында (1927 елдан шәһәр) туган. 1972 елның 22 октябрендә вафат.

1920-1924 елларда башта Ташкәнт университетында укый, аннары Казан университетының медицина факультетына укырга керә.

1925 елда Казан мигъмарият-сәнгать һөнәрханәләренә (1927 елдан - Казан сәнгать–театр техникумы) күчә, аны 1929 елда кызыл диплом белән тәмамлый. Остазы - Бакый Урманче.

1931 -1960 елларда Казанда Татарстан китап нәшриятының графика бюросы (сәнгать редакциясе) җитәкчесе булып эшли. Күп кенә яшь рәссамнарны үз һөнәренә өйрәтә. Китап бизәү, литография, китап басу өлкәсендә яңалыклар керткәне өчен, күп тапкырлар бүләкләнә.

Казан рәссамнарын бердәм иҗади оешмага туплауга зур көч куя. Татарстан АССР рәссамнары берлеген оештыруда (1935 ел) башлап йөри. Берлекнең беренче санлы әгъзалык таныклыгын ала. 1936-1938 елларда берлекнең идарәсендә эшли.

Бөек Ватан сугышыҮзгәртү

Бөек Ватан сугышында катнаша. I Белорусия фронтының аерым химик саклану батальоны составында Польша һәм Алмания җирләрендәге сугышларда катнаша, Берлинга барып җитә.

ССРБ Рәссамнар берлеге әгъзасы (1941 ел).

Останың әсәрләре дөнья, гомумрусия, республика күргәзмәләрендә катнаша. Алар хәзер дә Татарстан сынлы сәнгатенең ретроспектив күргәзмәләрендә күрсәтелә.

Төп хезмәтләреҮзгәртү

  • С. Дәминовның «Рәсем ясарга өйрән» (1929), Муса Җәлилнең «Алтынчәч» (1939) китабын, татар дәреслекләрен (1950 еллар) бизәү.
  • «Ташаяк» плакаты (1920 еллар ахыры).
  • «Кыз портреты» литографияләре (1926, 1928).
  • «Пешекченең урам себерүче белән сөйләшүе» (1937).
  • «Хатын-кыз портреты»” (1930 еллар ахыры) картиналары һ.б.


ЧыганакларҮзгәртү

  1. Лобашева И.Ф. Шакир Мөхәммәтҗанов (әлбум-монография). Казан, 2007, 164 бит.
  2. Татарский энциклопедический словарь. Казан, 1998, 703 бит.

Тышкы сылтамаларҮзгәртү

Моны да карагызҮзгәртү