Төп менюны ачу

Рәшидә Дәүләткилдиева, Рәшидә Газиз кызы Дәүләткилдиева (1914 елның 4 сентябре, РИ, Акмола өлкәсе, Кызылъяр — 19??, шунда ук) — мөгаллимә, Казакъстан ССР атказанган укытучысы (1958), Төньяк Казакъстан өлкәсе татар-башкорт «Дуслык» иҗтимагый үзәгенең шәрәфле рәисе (1989). Татар кенәзләре Дәүләткилдиевлар нәселеннән.

Рәшидә Дәүләткилдиева
Р.Г.Дәүләткилдиева.jpg
Туган телдә исем Рәшидә Газиз кызы Дәүләткилдиева
Туган 4 сентябрь 1914(1914-09-04)
РИ, Акмола өлкәсе (хәзерге Төньяк Казакъстан өлкәсе), Кызылъяр
Үлгән 19??
Төньяк Казакъстан өлкәсе, Кызылъяр
Милләт татар
Ватандашлыгы Русия империясеFlag of Russia.svg Русия империясе
РСФСРFlag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic.svg РСФСР
ССРБFlag of the Soviet Union.svg ССРБ
Әлма-матер Казахский национальный педагогический университет имени Абая[d]
Һөнәре укытучы
Ата-ана
  • Газиз Касыйм улы (әти)
  • Зөләйха Сәет кызы (әни)
Бүләк һәм мөкәфәтләре «Хөрмәт Билгесе» ордены
КазССР атказанган укытучысы

Тәрҗемәи хәлеҮзгәртү

1914 елның 4 сентябрендә РИ Акмола (хәзерге Төньяк Казакъстан) өлкәсе Кызылъяр шәһәрендә биш балалы гаиләдә туган. Туганнары Гани, Мөҗип, Әнвәр[1]. Әтисе Газиз Касыйм улы, сәүдәгәрдә тирече, инкыйлабтан соң татар-казакъ клубында һөнәри музыкант (гармунчы), әнисе Зөләйха Сәет кызы, шәһәрнең 5нче мәчете каршындагы мәдрәсә укытучысы кызы, инкыйлабтан соң Казкоммунада няня булып, соңрак саңгыраулар мәктәбендә эшли. Аның әтисе Сәет Сәетбәков 300 еллык укытучылар династиясенә нигез сала. Рәшидә 1921 елда татар җидееллык мәктәбенә укырга керә, педагогика юнәлешендәге тугызъеллык урыс мәктәбен, Абай исемендәге Алма-Ата педагогика институтын (kk) тәмамлаган (1934). Студент еллары илдә наданлыкны бетерү чорына туры килә, Алма-Ата шәһәренең Казпотребсоюз эшчеләрен укырга-язарга өйрәтә. Башкалада югары уку йортын тәмамлагач, туган шәһәренә әйләнеп кайта һәм 40 ел буе мәгариф өлкәсендә эшли. Аның хезмәт кенәгәсендә 3 кенә юл тутырылган:

  • 19341941 елларда — Казпедтехникумның биология һәм химия укытучысы.
  • 19411948 елларда — 3нче санлы татар урта мәктәбе директоры.
  • 19491973 елларда — В. И. Ленин (2005 елдан Морат Гаетхуҗин) исемендәге 1нче санлы урта мәктәпнең [2][3] алыштыргысыз директоры. Рәшидә Газиз кызы янәшәсендә укытучы булып әлеге мәктәпне тәмамлаган 18 элекке укучысы эшли. 1973 елда 1нче санлы мәктәптә 4 КазССР атказанган укытучысы, 16 халык мәгарифе отличнигы, Хөрмәт Билгесе ордены белән бүләкләнгән 2 укытучы хезмәт куя. Мәктәпнең 6 укытучысы шәһәрнең методик берләшмәләрен җитәкли. Мәктәптә Рәшидә Газиз кызы җитәкчелегендә директорлар, директор урынбасарлары һәм укытучыларның шәһәр һәм өлкә семинарлары уза.

Рәшидә Газиз кызы күп мәртәбәләр шәһәр шурасы депутаты булып сайлана.

1973 елда пенсиягә чыга. 1989 елда өлкә татар-башкорт «Дуслык» иҗтимагый үзәгенең шәрәфле рәисе итеп сайлана[4]

Гаиләсе булмый, 3нче татар мәктәбендә бергә эшләгән дусты Мөнәвәрә Җамали кызы Сәгъдиевага ике кызын (берсе Рәшидә исемле), ике оныгын (Ильмира, Алена), оныкларының балаларын аякка бастырырга булышып яши. Соңгы елларын Мөнәвәрә Җамали кызының оныгы Алена (Золотилина) гаиләсендә үткәрә, фатирын аларга калдыра.

Бүләкләре, мактаулы исемнәреҮзгәртү

ЧыганакларҮзгәртү

  1. Имена в Истории. Многотомное издание. 1-й том. Петропавловск: ТОО «Издательство «Северный Казахстан», 2017.

СылтамаларҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү