Meñ dä ber kiçä

(Мең дә бер кичә битеннән юнәлтелде)

Meꞑ də ber kiçə (ƣərəpçə:كتاب ألف ليلة وليلة ; Farsıça: هزار و یک شب ), urta ƣasırlar ƣərəp ədəbiəte yədkəre. Hind, Farsı həm ƣərəp folklorı motivlarına tayanıp 8 - 9 yɵzlərdə yaqınça yazılƣan xikəyətlər cıyılması. Küp xalıqlarnıꞑ folklorına həm ədəbiətenə zur yoƣıntısı yasaƣan tuplanma.

"Meꞑ də ber kiçə" kitabı. ƣərəp manuskriptı. 1300 yıl.

"Meꞑ də ber kiçə" - Farsı patşası Şəhriər həm anıꞑ xatını Şəhərəzədə turında xikəyətlər cıyılması.

F. Xalidi tarafınnan Tɵrekçədən Tatarça tərçemə itelə, 1897-1899. Yıllarda Qazanda 6 tomda basılıp çıƣa.

Kitap eçtəlegeҮзгәртү

 
Şəhriər həm Şəherezədə. Sonƣı kiç. Soltan Şəherezədəne ƣafu itə.
 
Ali-Baba - Şəherezədə xikəyətləreneꞑ ber qaharmanı

Şəhzenən üz xatının ışanıçzızlıƣın tabıp üz abıyına xəsrətne belderergə kilə. Tizdən Şəhriər xatınınıꞑ tuƣrızızlıƣın aça. Bertuƣannar xiənətçelek ɵçen başta Şəhzemən xatının, soꞑraq Şəhriər xatının kənizəklər belən üterələr. Şəhriər bɵtenese xatınnar bozıq buluın aꞑlap, hər kɵnne yaꞑa xatın ala, ə taꞑ belən anı üterə.

 
Sinbəd-diꞑgezçe zɵbərcət üzəndə. Şəherezədə xikəyətləreneꞑ ber qaharmanı.

Ləkin wəzir qızı zirək Şəherezədəgə ɵyləngənnən soꞑ şul qotoçqıç tərtip üzgərə. Şəherezədə hər kiçen bik qızıq xikəyət sɵyli həm iꞑ qızıq urında üz xikəyəten sɵyləp tuqtata.

 
Dɵnyazədə patşabikəse - Şəherezədə xikəyətləreneꞑ ber qaharmanı

Patşa xikəyət təmamı işetergə teləp:"irtəgə anı üterə alam" dip uylap Şəherezədəne üterüen kiçekterə. Şulay meꞑ həm ber kiçə dəwam itə. Soꞑ kiçədə Şəherezədə meꞑ həm ber kiçə waqıtında tuƣan ɵç ulları belən kilə həm Şəhriər "min sine küptən kiçerdem inde" dip üterüdən baş tarta.

 
Aladdin tılsım baqçasında - Şəherezədə xikəyətləreneꞑ ber qaharmanı

Şəherezədəneꞑ xikəyətləre başta Şəreqtə, soꞑraq bɵten dɵnyada zur xɵrmətlənü həm tanıtu aldı. Aladdin, Ali-Baba, Sinbəd-diꞑgezçe, Harun ər-Rəşid - iꞑ tanılƣan həm yaratqan Şəherezədə xikəyətləreneꞑ qaharmannarı.

Tışqı sıltamalarҮзгәртү