«Кырым татарлары сөргене» битенең юрамалары арасында аерма

төзәтмә аңлатмасы юк
кНет описания правки
Нет описания правки
[[File:18 May Monument in Sudak (Monument of Crimean Tatars Deportation).jpg|thumb|right|Кырым татарларының көчлекөчләүле депортациясенәсөргенлегенә һәйкәл, Судак шәһәре]]
 
''''Кырым татарлары сөргенлеге''' яки ''Кырым татарлары депортациясе''' — [[1944 ел|1944 елның]] [[18 май|18 маенда]] ССРБ эчке эшләре буенча халык комиссариаты тарафыннан [[Кырым]]нан [[кырым татарлары]]н сөргенгә җибәрү. Депортациянең рәсми сәбәбе — [[кырым татарлары|кырым татарларының]] коллаборацион хәрәкәттә катнашу, ягъни [[Бөек Ватан сугышы]] вакытында нацист [[Алмания]]гә ярдәм итү.
 
193865 кырым татарлары сөргенгә җибәрелгән, 151136 - Үзбәк ССРга, 8597 - [[Мари АССР]]га, 4286 - Казакъ ССРга, 29846 - төрле Русия төбәкләренә.
[[1989 ел]]да ССРБ Югары Советы тарафыннан тәнкыйтьләнде һәм канунсыз булып танылды.
 
[[2005]] елда кырымтатар халкы корылтае сөргенлекне халыкка ясалган геноцид итеп таныды һәм геноцид буенча махсус комиссияне барлыкка китерде.
 
Кайбер украин жәмәгәтчелек оешмалары, мәсьәлән, Украинаның милли оешмалары конгрессы кырымтатарларның сөргенен Һолодомор, Холокост, әрмәннәрнең ХХ гасырда күпләп үтерелүе кебек җинаятьләрне геноцид дип саный [http://www.azatliq.org/content/article/2044858.html].
== Тарих ==
Кырым татарлары вәкилләре [[Кызыл Армия]] ягында сугышсалар да, кайбер кырым татарларының окупантлар белән хезмәттәшлек очраклары депортациягәсөргенлеккә сәбәп булды. Рус чынанагычыганагы буенча 10 мең кырым татарлары Вермахтта хезмәт иткән, ләкин рәсми чыганак буенча '''3 миллион чамасы рус кешеләре Вермахтта хезмәт иткән''', булышкан, полицай булып эшләгән, әмма рус халкы бернинди депортациягәсөргенлеккә җибәрелмәгән, шулай да Украина (Бендера яклы) милләтчеләре, Балтия Җөмүриятләренең милләтчеләре. Рус чыганакларында таянган кырым татарларының хезмәттәшлеге хәзер шик астында куела.
 
== Сылтамалар ==
22 323

правки