«Катынь җинаяте» битенең юрамалары арасында аерма

11 байт добавлено ,  7 ел элек
төзәтмә аңлатмасы юк
[[Файл:Trzy krzyze.jpg|right|300px|thumb|"Катынь" Хәтирә комплексы]]
[[Файл:Katyn - decision of massacre p1.jpg|right|300px|thumb|Сталин "Польша әсирләре атуы" чишүенең кул куюы]]
'''Катынь атуыҗинаяте''' яки '''Катынь җинаятеатышы''' (''Katın' cinäyäte)''; ({{lang-pl|zbrodnia katyńska}}) - [[1940 елныңел]]ның язында күп [[Польша]] кешеләренең НКВД [[СССБ]] тарафыннан атышы. Үтерелгәннәр арасында Польша Татар офицерлары, зыялылары булган.
 
== Тарих ==
===Совет-Польша сугышы===
Совет-Польша сугышы вакытында [[1920]] елда Кызыл Армия Тухачевский җитәкчелегендә [[Варшава]]га һөҗүмен иткән. Польша маршалы Пилсудский Татар Улан гаскәрләренә Тухачевский армиясен артыннан һөҗүм итәргә боерык биргән. 14 августында хәлиткеч мизгелләрдә Татар Уланнары Тухачевский Армиясен һөҗүм иткәннәр һәм Кызыл Армиясе качарга дучар булган.
[[Файл:MolotovRibbentropStalin.jpg|right|300px|thumb| Молотов-Репентроп килешүенә кул куюы. Рибентроп һәм Сталин Молотов аркасында]]
 
=== Икенче Дөнья сугышы ===
[[Файл:Jeńcy1.jpg|right|300px|thumb|Польша әсирләре]]
[[1939]] елның 1-нче сентябрьдә Польша дәүләтен Фашист Германия һөҗүм иткән, Икенче Дөнья сугышы башланды. 1939 елның 17-нче сентябрендә [[ССРБ]] [[ЭККА Польша походы|Кызыл Гаскәрен Польшага җибәргән]]. Бу һөҗүме [[Молотов һәм Риббентроп килешүе|Риббентроп-Молотов килешүе]] буенча ясалган. Күп [[Польша]] гаскәриләре, зыяллары НКВД әсирлегендә эләккән.
Сталин Совет-Польша сугышында (1920) җиңелүе өчен үч итәсе килеп бөтенесе Польша әсирләрен "атарга" хөкем иткән. 1940 елда Польша әсирләре Катынь урманында атып үтерелгән (4 421 кеше). Бүтән урыннарда: Старобельск, Осташковск, Украина, Белоруссия лагерьләрендә 21 857 Польша офицерлары, зыялылары атып үтерелгән. Үтерелгән Польша гаскәрие арасында татар офицерлары да булган.
 
== Хәтирә ==
[[Файл:KatynPL-wejscie.jpg|right|300px|thumb|Катынь Хәтирә Комплексы капкасы]]
Катынь урманында Хәтирә Комплексы 2000 елда ачылган. Хәрби зиратында 4241 үтерелгән Польша офицерлары күмелгән, үтерелгән татар офицерлары кәберләре дә бар.
* [[ЭККА Польша походы]]
 
== Сылтамалар ==
* [http://katyn.ru/index.php?go=Pages&in=view&id=26 Выписка из протокола №13 заседания Политбюро ЦК ВКП(б) «Особая папка» от 5 марта 1940 г. «Вопрос НКВД СССР»] {{ref-ru}}
* Лебедева Н. С. Четвертый раздел Польши и катынская трагедия // Другая война, 1939-1945 / Бушуев В. Г.. — М.: Российский государственный гуманитарныый университет, 1996. — С. 237-295. — 487 с. — ISBN 5-7281-0053-8
 
[[Төркем:Икенче бөтендөнья сугышы]]
 
[[Төркем:Tatarlar]][[Төркем:Tarix]][[Төркем:Tatar mädäniäte]]
 
[[af:Slagting van Katyn]]
25 002

правки