«İdel buyı Bolğar däwläte» битенең юрамалары арасында аерма

192 байта добавлено ,  8 ел элек
== Taríx ==
Şuşı töbäktä yäşäwçe [[Bolğar]], [[Barsil]], [[Bäräncär]], [[Bilär]], [[Suar]]-Sabir, [[Äsägel]], [[Bortas]] h.b. [[Törki]] häm [[Fin-Uğır]] qäbilällär bilämäläre berläşüennnän barlıqqa kilgän. Başqalası - Şähri [[Bolğar]]
===[[İdel Bolğarı ictimaği-säyäsi tözeleşe]]===
İdel Bolğarı ictimaği-säyäsi tözeleşenä ayırım mäqäläse bağışlanğan: [[İdel Bolğarı ictimaği-säyäsi tözeleşe]]
 
Bolğar däwläten oyıştıru häm [[Xäzär Qağanlığı]], [[Kiev Ruse]] belän köräş-bäreleşlär [[10. yöz|10-]][[11. yöz]]lärdä [[Almış iltäbär]], [[Mikail bine Cäğfär]], [[Mö'mim bine Äxmäd]], [[Mö'min bine âl-Xäsän]], [[Talib bine Äxmäd]] h.b. idarälegendä däwam itä. [[Boxara]] häm [[Bağdad]] belän ilçelek bağlanışları urnaştırıla (q. [[Bolğarğa âl-Moqtädir ilçelege]]), [[Kiev]] h.b. [[Rus]] kenäzlekläre beläpn solıx kileşüe tözelä (q. [[Bolğar-Rus kileşüläre]]). [[922]]. yılda däwlät külämendä [[Íslam]] dine qabul itelü däwlätçelekne nığıtuğa, mädäni häm säyäsi üseşkä kiterä. [[11. yöz|11-]][[13. yöz]]lärdä [[Bilär]], [[Bolğar]], [[Aşlı]], [[Cükätaw]], [[İbrahim]], [[Suar]] h.b. şähär-qalalarda timer äyberlär häm qoral citeşterelä, tire-kün eşkärtelä, altın-kömeştän bizänü kiräk-yarağı h.b. eşlänä, säwdä alğa kitä. [[Ğäräp xälifälege]], [[Bízantía]], [[Rus]] kenäzlekläre, [[Urta Asía]] il-mämläkätläre belän säwdä bäyläneşläre urnaştırıla. Kürşe kenäzleklär belän suğış-bäreleşlä dä qabatlanıp tora. Bolğar [[bäk]]-ämirläre [[Murom]] ([[1088]]), [[Suzdal]] ([[1107]]), [[Yaroslavl]] ([[1152]]), [[Ustyug]] ([[1218]]) h.b. [[rus]] şähärlärenä yaw yörgännär. ber ük waqıtta Rus kenäzläre oyıştırğan höcümnäre kire qaqqannar.
 
Şuşı suğışlar häm [[İdel buyı Bolğar däwlätenä Mongol yawları|Mongol yawları]] ([[1223]], [[1229]], [[1232]]) Bolğar däwläten köçsezländerä. [[1236]]-[[1237]]. yıllarda Batí xan ğäskäre İdel buyı Bolğar däwläte yawlap alalar. Yawğa qarşı xalıq kütäreleşläre bastırılğaç ([[Bayan belän Cik quzğalışı]], [[Baçman xäräkäte]]), Bolğar däwläte [[Altın Urda]]nıñ ber [[olıs]]ı bulıp qala. [[13. yöz]] axırı - [[14. yöz]] başlarında elekkege däwlät cirlegendä [[Bolğar bäklege|Bolğar]], [[Qazan bäklege|Qazan]], [[qaşan bäklege|Qaşan]], [[Cükätaw bäklege|Cükätaw]] bäklekläre barlıqqa kilä.
 
 
==Monı da qarağız==
22 323

правки