«Икенчел тел» битенең юрамалары арасында аерма

739 байт добавлено ,  8 ел элек
к
терминга сылтама + өстәмә материал тәрҗемәсе
к (термин битенә сылтама)
к (терминга сылтама + өстәмә материал тәрҗемәсе)
'''Икенчел тел'''<ref>[http://www.yalkyn.ru/ru/2012-05-04-05-41-08/item/290-ike-millәtneң-urtak-tele Ялкын.ru/Ике милләтнең уртак теле:"Инглиз телен җир йөзендәге 400 миллион кеше туган теле дип таный. Ә калган бер миллиарды икенчел тел итеп өйрәнә.", 23.05.2012, 21.11.2012 тикшерелде]</ref> яки '''L2''' — [[кеше]]нең "[[туган тел|туган]]" (ягъни ''беренчел'') телне өйрәнелгәннән соң [[:en:language acquisition|үзләштерелгән телне (ингл.)]] билгеләү өчен кулланган [[:ru:термин|термин (рус.)]]. Кайбер еш [[:en:International auxiliary language|ярдәмчел тел (ингл.)]] дип аталган теллә гадәттә икенчел тел, яки [[:en:lingua franca|лингва франка (ингл.)]] буларак кулланалар.
 
==Яшь==
 
<ref>{{cite journal|last=Pratt|first=Mary|title=Arts of the Contact Zone|journal=Profession|year=1991|pages=33–40|accessdate=8. Aug. 2011}}</ref><ref>{{cite journal|last=Beerten|first=Roeland|coauthors=Billiet, Jaak, Bart Maddens|title=National Identity and Attitude Toward Foreigners in a Multinational State: A Replication|journal=International Society of Political Psychology|year=2003|volume=24|series=2|accessdate=8.10.2011}}</ref><ref>{{cite journal|last=Jacob|first=Brian|title=Defining Culture in a Multicultural Environment: An Ethnography of Heritage High School|journal=American Journal of Education|year=1995|month=Aug.|volume=103|series=4|pages=339–376}}</ref><ref>{{cite journal|last=Scarcella|first=Robin|coauthors=Krashen, Stephen D., Michael A. Long|title=Age, Rate and Eventual Attainment in Second Language Acquisition|journal=TESOL Quarterly|year=1979|month=Dec|volume=13|issue=4|pages=573–582|accessdate=7. Oct 2011}}</ref>
Кайбер галимнәр хәбәр иткән эзләнүләр нәтиҗәләре беренчел (L1) һәм икенчел (L2) телләр арасындагы төп аерма – кешенең бу телне өйрәнгән яше белән билгеләнә. Мәсәлән, [[:ru:лингвистика|лингвист (рус.)]] [[:en:Eric Lenneberg|Эрик Линнеберг (ингл.)]] used ''икенчел тел'' терминын кешенең балигълык яшеннән соң [[:en:language acquisition|өйрәнелгән]] яки куллана башлаган телне билгеләү өчен кулланды. Гадәттә кешеләр үзләренең икенчел телләрендә беренчел телендәге кебек иркен куллану һәм аңлау дәрәҗәсенә ирешә алмыйлар. Шундый карашлар [[:en:critical period hypothesis|критик период гипотезасына (ингл.)]] бәйләнгән дип санала.
 
''Хылтенстам'' фамилиялы галим үзенең 1992 елда эзләнүләрнең нигезендә бастырылган мәкаләсендә (Hyltenstam, 1992) [[:en:multilingualismкүптеллелек|билингвларның (ингл.)билингв]]ларның алты-җиде яшь тирәсендә телне туган тел дәрәҗәсендә өйрәнү өчен мөмкинчелек тәрәзәсе ябыла торганын хәбәр итте. Шул яшьтән соң L2'не өйрәнүчеләр телне ''туган теле дәрәҗәсенә якын булган дәрәҗәсенә” ирешә алсалар да, алар кулланган телдә ни кадәр әз хата ясасалар да, аларны телне L1 дәрәҗәсендәге белгән төркеменнән аера алу мөмкин. “Телне туган тел яки туган телгә якын дәрәҗәсендә үзләштерә алу арасындагы аермасын 6-8 яшь чигенә туры килгән бер мизгел билгеләве күренә. Аеруча, тел белән беренче очрашу вакыты тел кулланылышның ешлылыгы һәм интенсивлыгы белән бәйле булуына ишарә итә ала” (Hyltenstam, 1992, 364 бит).
 
Соңрак, Абрахамссон белән бергә бастырылган фәнни эшендә (Hyltenstam & Abrahamsson, 2003) бу лингвистик мөмкинчелек тәрәзәләрнең яшькә турыдан туры бәйләнеше булмасада, балачактан соң телне туган тел дәрәҗәсенә якын дәрәҗендә өйрәнү өчен еллар үтү белән күбрәк көч кертергә кирәклеген күрсәттеләр.
 
===Тизлек===
Икенчел телне өйрәнү күпчелек көшеләр өчен гөмер буе дәвам иткән процесс була ала. Тотрыклы көч түгүгә карамастан, икенчел телне өйрәнүчеләр анарда беркайчанда тулысынча туган тел дәрәҗәсендә белүчеләргә охшаш дәрәҗәгә ирешә алмасалар да, практика белән юрагы дәрәҗәдә иркен белүгә ирешә алуга мөмкинлек саклана. Шул ук арада, 5 яшкә ирешкән балалар, [[сүзлек байлыгы]]ннан һәм кайбер [[Грамматика|грамматик]] структуралардан тыш, үз беренчел телне югары дәрәҗәдә үзләштергән дип санала ала.
<!--Acquiring a second language can be a lifelong learning process for many. Despite persistent efforts, most learners of a second language will never become fully ''native-like'' in it, although with practice considerable fluency can be achieved. However, children by around the age of 5 have more or less mastered their first language, with the exception of [[vocabulary]] and a few [[Grammar|grammatical]] structures.-->
 
===Хаталарны төзәтү===
 
==Икенчел телне өйрәнү теорияләре==
<!--{{main|Theories of second-language acquisition}}-->
[[Image:Spanish orthography.jpg|300px|right|thumb|[[Blackboard]] used in [[Class (education)|class]] at [[Harvard University|Harvard]] shows [[student]]s' efforts at placing the [[Diaeresis (diacritic)|diaeresis]] and [[acute accent]] [[diacritic]]s used in [[Spanish orthography]].]]
<!--{{main|Second-language acquisition}}
The distinction between '''acquiring''' and '''learning''' was made by [[Stephen Krashen]] (1982) as part of his [[Monitor Theory]]. According to Krashen, the ''acquisition'' of a language is a '''natural''' process; whereas ''learning'' a language is a '''conscious''' one. In the former, the student needs to partake in natural communicative situations. In the latter, error correction is present, as is the study of grammatical rules isolated from natural language. Not all educators in second language agree to this distinction; however, the study of how a second language is ''learned/acquired'' is referred to as ''second-language acquisition'' (SLA).
 
{{reflist}}
 
==Өстәмә чыганаклар==
==Чыганаклар==
* Википедияның инглиз телле бүлегендәге мәкаләнен тәрҗемәсе
*[http://www.jstor.org/stable/3792350 Billiet, Jaak, Bart Maddens, and Roeland Beerten. "National Identity and Attitude Toward Foreigners in a Multinational State: A Replication". Vol. 24. International Society of Political Psychology, 2003. Ser. 2. 8 Oct. 2011]
*[http://www.jstor.org/stable/1085750 Brian A. Jacob. "Defining Culture in a Multicultural Environment: An Ethnography of Heritage High School". ''American Journal of Education'', Vol. 103, No. 4 (Aug., 1995) 339-376. University of Chicago Press]
82 203

правки