«Батырша» битенең юрамалары арасында аерма

62 байта убрано ,  8 лет назад
төзәтмә аңлатмасы юк
{{Ялгыз мәкалә}}
{{Шәхес
| исем = Габдулла Гали Улы, Ğabdulla Ğali uğlı
| башка мәгълүмат =
}}
'''Батырша''' ([[1710 ел|1710]] — [[24 июнь]], [[1762 ел|1762]]) ([[рус теле|урыс телле]] тарихи әдәбиятта — {{lang-ru|Абдулла Алеев, Батырша Алиев, Абдулла Мязгялдин, Губайдулла Матзялтдин}}; чын исеме Габдулла Гали улы) — [[1755 ел|1755]]-[[1756 ел|56]] еллардагы мөселман баш күтәрүе җитәкчесе, [[публицист]], [[мулла]].
 
== Биография ==
 
Татарстан җирендәге [[Тайсуган]] һәм [[Ташкичү (Арча районы)|Ташкичү]] авылларында [[мәдрәсә]]ләрдә укый.
[[1744 ел|1744]] - [[1745 ел|45 ел]]ларда [[Барда авылы|Барда ]] якларында мөгаллимлек итә. [[1749 ел]]дан [[Карышбаш]] авылы [[мулла]]сы. [[Шәригать]]не тирән белүе белән аерылып тора. Еш кына хакимнәр тарафыннан мирас эшләрен хәл итәр өчен чакырыла. [[1754 ел|1754]]дә Себер юлы ахуны булып сайланыла, ләкин бу вазифаны алмый. [[1754 ел|1754]] - [[1755 ел|55 ел]]ларда УсакУса, Себер юлларының байтак кына волостьларында була.
 
Урыс хөкүмәтенең христианлаштыру сәясәтенә җавап итеп [[1755 ел]]ның язында мөселманнарны җиһадка (баш күтәрүгә) өнди.
 
Баш күтәрүләр Урыс империясе тарафыннан басыла һәм [[1758 ел]]да Батырша каторгагакаторга җибәрелә.
 
[[1762 ел]]да аннан качкан вакытта 4 сакчыны балта белән чабып үтерә һәм үзе дә үтерелә.
* [http://tashlar.narod.ru/yazmalar/batyrsha-tehrizname.htm Тәхризнамә (Батыршаның халыкка өндәмәсе)]
== Чыганак ==
* [http://www.tatknigafund.ru/books/916 Ф. Исләев. Батырша восстаниесе. 1755 ел: Тарихи очерк]<br/>* [http://www.tataroved.ru/publicat/Batirsha.pdf Батырша җитәкчелегендәге баш күтәрү һәм XVIII йөз татар җәмгыятендә иҗтимагый-мәдәни торыш. Фәнни-гамәли конференция материаллары (2005 елның 17 мае, Казан шәһәре)]
* [http://www.tataroved.ru/publicat/Batirsha.pdf Батырша җитәкчелегендәге баш күтәрү һәм XVIII йөз татар җәмгыятендә иҗтимагый-мәдәни торыш. Фәнни-гамәли конференция материаллары (2005 елның 17 мае, Казан шәһәре)]
{{Reflist}}
[[Төркем:Татар дин әһелләре]]
33 970

правок