«Рифкать Исрафилов» битенең юрамалары арасында аерма

4946 байт добавлено ,  8 лет назад
төзәтмә аңлатмасы юк
| башка мәгълүмат =
}}
'''Рифкать Вәкил улы Исрафилов'''; [[1941 ел]]ның [[6 август|августы]], [[Яңа Мөслим]] — театр режиссеры, РСФСР халык артисты. Оренбург драма театрының баш режиссеры һәм сәнгать җитәкчесе. Рәсәйнең иң билгеле режиссер-куючылары исәбенә керә.<ref>[http://kiziltan.ru/tat/news/kyltyra-i-iskysstvo/2325.html Уфага Ырынбур театры килә]</ref>
==Тәрҗемәи хәле==
Үз авылларында җиде сыйныф тәмамлаган Рифкать белем алуны [[Олы Ака]] урта мәктәбендә дәвам итә. Биредә драма түгәрәгендә катнаша башлый. Урта мәктәптән соң колхозда эшкә кала. Тиздән аны клуб мөдире итеп тәгаенлиләр һәм колхозның комсомол оешмасы секретаре итеп сайлыйлар. Ул оештырган үзешчән драма түгәрәге бөтен районны, хәтта [[Чиләбе өлкәсе]]нең татар һәм башкорт авылларын йөреп чыга. Спектакльләр куюдан кергән акчаны клуб кирәк-яраклары алырга һәм балалар бакчасы төзелешенә тотыналар. Исрафиловның активлыгын күреп, район җитәкчеләре аны [[комсомол]] райкомы инструкторы итеп күчерәләр. Сәнгать һәвәскәрләре кышын тамашалар күрсәтүдән җыелган акчага язын районның пионер лагере төзи башлыйлар. Еллар үтү белән бу лагерь республика дәрәҗәсендәге балалар савыктыру базасына әверелә.
 
[[Стәрлетамак]] мәдәни-мәгърифәт училищесына укырга керә. Уку йортының комсомол оешмасы секретаре булып тора. Һөнәр үзләштерүне бер елдан соң [[Уфа]] сәнгать училищесында дәвам итә.
== Иҗат ==
[[1965 ел]] – сәнгать училищесының режиссерлык бүлеген тәмамлый. [[Гафури театры|Башкорт дәүләт академия театрының]] труппасына алына. [[1968 ел]]да А. В. Луначарский исемендәге дәүләт театр сәнгате институтының (Мәскәү) режиссерлык бүлегенә укырга җибәрелә.
[[1965 ел]] – [[Уфа]]ның сәнгать училищесының режиссерлык бүлеген тәмамлый, 1973 елда – ГИТИСның (Мәскәү) режиссерлык бүлеген. [[Гафури театры]]нда беренче спектаклен – [[Мирхәйдәр Фәйзи]]нең “Галиябану”ын сәхнәгә куя. Диплом спектакле итеп [[Гадел Кутуй]]ның “Тапшырылмаган хатлар”ын сәхнәләштерә. 1981-1996 елларда - Гафури театрының баш режиссеры һәм сәнгать җитәкчесе.<ref name="bashedu">[http://www.bashedu.ru/encikl/iii/israfilov.htm Рифкат Вакилович Исрафилов]</ref>
 
[[19651973 ел]] – [[Уфа]]ның сәнгать училищесының режиссерлык бүлеген тәмамлый, 1973 елда – ГИТИСның (Мәскәү) режиссерлык бүлеген.да [[Гафури театры]]ндана кайта, беренче спектаклен – [[Мирхәйдәр Фәйзи]]нең “Галиябану”ын«Галиябану»ын сәхнәгә куя. Диплом спектакле итеп [[Гадел Кутуй]]ның “Тапшырылмаган хатлар”ын сәхнәләштерә. 1981-1996 елларда - Гафури театрының баш режиссеры һәм сәнгать җитәкчесе.<ref name="bashedu">[http://www.bashedu.ru/encikl/iii/israfilov.htm Рифкат Вакилович Исрафилов]</ref>
1979 елдан – Уфа сәнгать институтында укыта, доцент (1987), профессор (1993).
 
[[Бөек Ватан сугышы|Бөек Җиңүнең]] 30 еллыгында [[Әсгать Мирзаһитов]]ның “Аналар көтәләр улларын” драмасын сәхнәләштереп зур уңыш казана. Нәтиҗәдә драма авторы да, режиссер да, төп рольләрне башкарган [[Зәйтүнә Бикбулатова]] белән Гөлли Мөбәрәкова да Салават Юлаев исемендәге премиягә лаек булалар. Иҗади коллектив бу эше белән Бөтенрусия театрлары смотрында җиңеп, СССР Мәдәният министрлыгы Дипломы белән бүләкләнә.
1997 елда Уфадан Оренбургка китә. Оренбург рус театрына җитәкчелек итә.<ref>[http://www.orendrama.ru/about/leaders/ Художественный руководитель театра Рифкат Исрафилов]</ref>
 
[[Мостай Кәрим]]нең [[Ташлама утны, Прометей!]] спектакле СССР халыкларының театр сәнгате һәм милли драматургиясенең [[1978 ел]]да [[Ленинград]]та үткәрелгән III Бөтенрусия фестивалендә беренче дәрәҗә Дипломга лаек була.
 
[[1996 ел]]ның җәй уртасында Рифкать Исрафиловка, төп рольне башкаручы Олег Хановка, Флорид Бүләковның «Бибинур-Бибинур» тамашасы өчен Русия Федерациясенең Дәүләт премиясе тапшырылды.
 
[[1979 елданел]]дан – Уфа сәнгать институтында укыта, доцент ([[1987]]), профессор ([[1993]]).
 
[[1997 елдаел]]да Уфадан Оренбургка китә. Оренбург рус театрына җитәкчелек итә.<ref>[http://www.orendrama.ru/about/leaders/ Художественный руководитель театра Рифкат Исрафилов]</ref>
[[Камал театры]]нда, [[Оренбург дәүләт татар драма театры|Оренбург татар театры]]нда, Уфа [[Нур театры]]нда, Мәскәүнең Ермолова исемендәге, башка театрларда спектакльләр куя.
 
Мәскәүдәге Милли театрлар советы рәисе.
==Дәүләт бүләкләре һәм шәрәфле исемнәре==
РСФСРның халык артисты ([[1989 ел]]);
 
Русия Федерациясенең Дәүләт ([[1996]]) һәм БАССРның Салават Юлаев исемендәге ([[1976]]) премияләре лауреаты;
 
БАССРның ([[1977]]), Татарстанның ([[1993]]), Төньяк Осетия—Аланиянең ([[2002]]) һәм РСФСРның ([[1987]]) атказанган сәнгать эшлеклесе;
 
Халыклар дуслыгы ([[1986]]) һәм Почет ([[2002]]) орденнары, БАССР Югары Советы Президиумының Почет грамотасы ([[1991]]) белән бүләкләнгән.
 
[[Санкт-Петербург]]тагы Петровка фән һәм сәнгать академиясенең гамәли әгъзасы (академик) итеп сайлана (1995);
 
Русия Театр эшлеклеләре берлеге секретаре һәм Русиянең милли театрлары советы рәисе.
===Театрдагы рольләре===
* Айгөл иле ([[Мостай Кәрим]] пьесасы) – Ричард Галин (1968)
РСФСР атказанган сәнгать әһеле (1982)
Рәсәй халык артисты (1989)
==Чыганаклар==
 
* [http://kiziltan.ru/tat/news/kyltyra-i-iskysstvo/2588.html Рифкать Исрафилов: “Театр — туктаусыз эзләнү ул”]
== Сылтамалар ==
 
33 970

правок