Төп менюны ачу

Үзгәрешләр

Яңа бит: «[[Файл:Flag of the Red Cross.svg|thumb|310px|Кызыл хач — Халыкара Кызыл Хач комитетының [[Халыкара Кызыл Хач һәм Кыз...»
[[Файл:Flag of the Red Cross.svg|thumb|310px|Кызыл хач — Халыкара Кызыл Хач комитетының [[Халыкара Кызыл Хач һәм Кызыл Ярымай хәрәкте#Эмблемалар|төп эмблемасы]]]]
'''Халыкара Кызыл Хач комитеты''' (кыскартылып, ХКХК, {{lang-en|International Committee of the Red Cross}}; ICRC; {{lang-fr|Comite international de la Croix-Rouge}}) – бөтен дөньяда нейтральлек һәм объективлык принципларыннан эш итүче гуманитар оешма. Ул кораллы низагларда һәм эчке тәртипсезлекләрдә авырлыкка очраган кешеләргә ярдәм итә. Оешма [[Халыкара Кызыл Хач һәм Кызыл Ярымай хәрәкәте]]нең бер өлеше булып тора.

ХКХКга [[1863]] елда швейцарияле [[Анри Дюнан]] нигез сала. [[1884]] елда беренче Халыкара Кызыл Хач комитеты Конференциясе үткәрелә.<ref>[http://www.rcstandcom.info/firstconf.shtml The first International Conference.]{{ref-en}}</ref>.

Штаб-фатир [[Женева]]да урнашкан.
== ХКХК турында ==
Халыкара Кызыл Хач комитетының (ХКХК) максаты кораллы низагларда һәм эчке тәртипсезлекләрдә, фетнәләрдә зарарланганнарга ярдәм итү һәм куркынычсызлык тәэмин итү. ХКХК эшли торган принцип шуннан гыйбарәт ки, сугыш та хәрби хәрәкәтләрне алып бару ысулларына һәм чараларына һәм сугыш алып баручы якларның тәртибенә чикләү салучы билгеле бер кысаларда үткәрелергә тиеш. Бу принципка нигезләнгән кагыйдәләр исә халыкара гуманитар хокукны, [[Сугыш корбаннарын яклау турында Женева конвенциялары (1949)|Женева конвенцияларын]] тәшкил итәләр.
== Структура ==
Устав нигезендә ХКХК<ref>[http://www.icrc.org/web/rus/siterus0.nsf/html/icrc-statutes-240698 Устав Международного Комитета Красного Креста] {{ref-ru}}</ref>:
* махсус статуска ия бәйсез гуманитар булып тора;
* Халыкара Кызыл Хач һәм Кызыл Ярымай хәрәкәтенең бер өлеше булып тора;
* эшчәнлеге [[Швейцария]] Гражданлык кодексының 60 нчы һәм башка маддәләре белән билгеләнүче ассоциация булып тора;
* Швейцария кануннары нигезендә юридик зат булып тора.

ХКХК әгъзаларына Швейцария гражданнары сайлана ала, комитет әгъзаларының саны – 15тән алып 25кә кадәр. ХКХК мактаулы әгъзалар сайлый ала.

ХКХК төп идарә органнары<ref>[http://www.icrc.org/web/rus/siterus0.nsf/htmlall/section_structure?OpenDocument Структура] {{Ref-ru}}</ref>:
* Ассамблея (югары идарә органы)
* Ассамблея Шурасы (Ассамблея кушуы буенча эшләүче орган)
* [[Халыкара Кызыл Хач комитеты Президентлары|Президент]] һәм аның урынбасарлары (Ассамблея, Ассамблея Шурасы эшчәнлеген тәэмин итәләр һәм ХКХК тышкы элемтәләре өчен җавап тоталар).
* Директорат (башкарма орган, Генераль директор һәм өч директордан тора)
* Контрольлек органы.

ХКХК Президенты – фәлсәфә докторы Якоб Келленбергер.
== Төп принциплар ==
{{Төп мәкалә|Халыкара Кызыл Хач һәм Кызыл Ярымай хәрәкәте#Төп принциплар}}

Халыкара Кызыл Хач комитеты ХКХКЯХның фундаменталь принциплары нигезендә эшли. Алар кешеләрнең тынычлыкка һәм солыхка омтылышларына нигезләнгәннәр һәм 1965 елда Венада Кызыл Хач һәм Кызыл Ярымайның XX Халыкара Конференциясендә игълан ителгәннәр.

ХКХК принциплар:
* Гуманлык
* Нәфессезлек
* Нейтральлек
* Бәйсезлек
* Иреклелек
* Бердәмлек
* Универсальлек
== Бүләкләр ==
ХКХК өч тапкыр – [[1917]], [[1944]] һәм [[1963]] елларда – [[Тынычлык өчен Нобель премиясе]] белән бүләкләнә.
== Чыганаклар ==
{{Reflist}}
* [[:ru|Рус Википедиясендәге]] [[:ru:Международный комитет Красного Креста|мәкалә]].

{{Тынычлык өчен Нобель премиясе 1901-1925}}
{{Тынычлык өчен Нобель премиясе 1926-1950}}
{{Тынычлык өчен Нобель премиясе 1951-1975}}


[[Төркем:Комитетлар]]
[[Төркем:Халыкара хәйрия оешмалары]]
[[Төркем:Кызыл Хач]]
[[Төркем:Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреатлары]]

[[ar:اللجنة الدولية للصليب الأحمر]]
[[be:Міжнародны камітэт Чырвонага Крыжа]]
[[be-x-old:Міжнародны камітэт Чырвонага Крыжа]]
[[ca:Comitè Internacional de la Creu Roja]]
[[da:Den internationale Røde Kors Komité]]
[[en:International Committee of the Red Cross]]
[[es:Comité Internacional de la Cruz Roja]]
[[fa:کمیته بین‌المللی صلیب سرخ]]
[[fi:Punaisen Ristin kansainvälinen komitea]]
[[fr:Comité international de la Croix-Rouge]]
[[frp:Comitât entèrnacionâl de la Crouèx-Roge]]
[[fy:Ynternasjonale Reade Krús]]
[[ha:Kungiyar Agaji Ta Red Cross Ta Duniya]]
[[hr:Međunarodni odbor Crvenog križa]]
[[id:Komite Internasional Palang Merah]]
[[is:Alþjóðaráð Rauða krossins og Rauða hálfmánans]]
[[it:Comitato Internazionale della Croce Rossa]]
[[ja:赤十字国際委員会]]
[[kn:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ]]
[[ko:국제 적십자 위원회]]
[[krc:Къызыл Къачны халкъла арасы комитети]]
[[ku:Xaça Sor]]
[[lv:Starptautiskā Sarkanā Krusta komiteja]]
[[mk:Меѓународен комитет на Црвениот крст]]
[[my:အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီ ကော်မတီ]]
[[nl:Internationaal Comité van het Rode Kruis]]
[[no:Den internasjonale Røde Kors-komiteen]]
[[pa:ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੈਡ ਕ੍ਰੌਸ ਕਮੇਟੀ]]
[[pl:Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża]]
[[pt:Comitê Internacional da Cruz Vermelha]]
[[sah:Кыһыл кириэс аан дойдутааҕы кэмитиэтэ]]
[[sh:Međunarodni odbor Crvenog križa]]
[[simple:International Committee of the Red Cross]]
[[sv:Internationella Rödakorskommittén]]
[[sw:Kamati ya Kimataifa ya Msalaba Mwekundu]]
[[th:คณะกรรมการกาชาดระหว่างประเทศ]]
[[uk:Міжнародний комітет Червоного Хреста]]
[[vi:Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế]]
[[zh:红十字国际委员会]]
4039

правок