«Мәккә» битенең юрамалары арасында аерма

4849 байт добавлено ,  10 ел элек
төзәтмә аңлатмасы юк
к (r2.6.4) (робот кушты: lbe:Макка)
|сайт теле = ar
}}
'''Мәккә́''' ({{lang-ar|مكة}} ''Мәккә'', шулай ук '''مكة المكرّمة''' ''Мәккә әл-МуккаррамаМуккәррамә'' ягъни ''Мәккәи-Мөкәррәмә'') — [[Согуд Гарәбстаны|Согуд Гарәбстанның]] көнбатыш өлешендә урнашкан [[шәһәр]]. Мөселманнарның [[Хаҗ]] кылу урыны. Мөселман булмаганнар өчен шәһәргә керү тыела.
 
Мәккә — мөселманнарның изге шәһәре. Мәккәнең үзәгендә [[Хәрам мәчете]] (''[[Мәсҗидел-Хәрам]]'') урнашкан.
Шәһәрдә [[Каһбә]] урнаша. Аның янында [[Әл Хәрәм]] мәчете төзелгән.
 
Хәзерге вакытта Мәккәдә дөньядагы иң массив Әбраҗел-Бәйт манара-күксөзәрләр комплексы төзелеше алып барыла.
 
2010 елның ноябрендә Мәккәдә илдәге беренче җир-өсте метрополитены ачыла. Әлеге [[метрополитен]] шәһәр буенча һәм хаҗ кылу урыннарына ([[Мөздәлифә үзәнлеге]] һәм [[Гарәфәт тавы]]) күченүне тәэмин итә. [[Кытай]] ярдәмендә төзелә.
 
== Демография ==
 
'''''Шәһәр халкы саны күрсәткече:'''''
{| class="standard"
|Ел || 1965 || 1979 || 2003 || 2007
|-
|Халык (мең кеше)|| 185 || 367 || 1541.8 || 1700.0
|}
 
== Климат ==
 
Мәккә климаты - чүлле тропик. Мәккә - дөньяның иң кызу шәһәрләренең берсе. Абсолют минимум +10 °C, ә абсолют максимум +50 °C. уртача еллык температура +30,7 °C (чагыштыру өчен, дөньяның иң кызу торак пункты саналучы [[Даллол]]ның уртача еллык температурасы - ≈34 °C).
 
{{Шәһәр климаты
|Шәһәр=Мәккә
|Чыганак=[http://www.pme.gov.sa/Makkah.htm Погодные условия в Мекке]
| Гый_ур=23.9 | Гый_ур_явым=20.6
| Фев_ур=24.5 | Фев_ур_явым=1.4
| Мар_ур=27.2 | Мар_ур_явым=6.2
| Апр_ур=30.8 | Апр_ур_явым=11.6
| Май_ур=34.3 | Май_ур_явым=0.6
| Июн_ур=35.7 | Июн_ур_явым=0.0
| Июл_ур=35.8 | Июл_ур_явым=1.5
| Авг_ур=35.6 | Авг_ур_явым=5.6
| Сен_ур=35.0 | Сен_ур_явым=5.3
| Окт_ур=32.1 | Окт_ур_явым=14.2
| Ноя_ур=28.3 | Ноя_ур_явым=21.7
| Дек_ур=25.5 | Дек_ур_явым=21.4
| Год_ур=30.7 | Год_ур_явым=110.1
| Год_ур_мин=18.6 | Год_ур_макс=43.7
| Гый_ур_мин=18.6 | Гый_ур_макс=30.2
| Фев_ур_мин=18.9 | Фев_ур_макс=31.4
| Мар_ур_мин=21.0 | Мар_ур_макс=34.6
| Апр_ур_мин=24.3 | Апр_ур_макс=38.5
| Май_ур_мин=27.5 | Май_ур_макс=41.9
| Июн_ур_мин=28.3 | Июн_ур_макс=43.7
| Июл_ур_мин=29.0 | Июл_ур_макс=42.8
| Авг_ур_мин=29.3 | Авг_ур_макс=42.7
| Сен_ур_мин=28.8 | Сен_ур_макс=42.7
| Окт_ур_мин=25.8 | Окт_ур_макс=39.9
| Ноя_ур_мин=22.9 | Ноя_ур_макс=35.0
| Дек_ур_мин=20.2 | Дек_ур_макс=31.8
| Гый_а_макс=37.0 | Гый_а_мин=11.0
| Фев_а_макс=38.3 | Фев_а_мин=10.0
| Мар_а_макс=42.0 | Мар_а_мин=13.0
| Апр_а_макс=44.7 | Апр_а_мин=15.6
| Май_а_макс=49.4 | Май_а_мин=20.3
| Июн_а_макс=49.4 | Июн_а_мин=22.0
| Июл_а_макс=49.8 | Июл_а_мин=23.4
| Авг_а_макс=49.6 | Авг_а_мин=23.4
| Сен_а_макс=49.4 | Сен_а_мин=22.0
| Окт_а_макс=46.8 | Окт_а_мин=18.0
| Ноя_а_макс=40.8 | Ноя_а_мин=16.4
| Дек_а_макс=37.8 | Дек_а_мин=12.4
| Ел_а_макс=49.8 | Ел_а_мин=10.0
|}}
 
 
==Мәккә тарихы ==
 
Мөселманнар фикере буенча, Мәккә тарихы [[Ибраһим]] һәм аның улы [[Исмәгыйль]] пәйгамбәр чорына - б.э.к. 19 гасырга барып тоташа. Ибраһим галәйһиссәләм гаиләсе белән [[Зәмзәм чишмәсе]] янына төпләнгәч, башка күп кабиләләр дә килә башлыйлар; беренче булып Җәхрамнан йәмән кабиләсе килеп урнаша. Өченче гасыр ахырында Рабига ибн әл-Харис җитәкчелегендәге Хузага кабиләсе, йәмән кабиләсен җиңеп, Мәккәгә килә.
 
Хузага кабиләсендәге эчке чуалышлар аркасында, 440-450 елларда [[корәеш]] кабиләсе Мәккәне куларына төшерәләр.
<br />570 елда [[Фил елы]] вакыйгасы була.
 
== Сылтамалар ==
1253

правки