«Яхъя Халитов» битенең юрамалары арасында аерма

558 байт убрано ,  9 лет назад
к
clean up using AWB
к
к (clean up using AWB)
| тулы исем = Яхъя Мөхәммәтгали улы Халитов
| һөнәр = тәрҗемәче
| туу датасы = [[1929 ел|1929 елның]]ның [[22 август|22 августы]]ы
| туу җире = [[Татарстан|Татарстанның]]ның [[Тәтеш районы]] Үтәмеш авылы
| гражданлык =
| милләт =
| башка мәгълүмат = Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре
}}
'''Яхъя Мөхәммәтгали улы Халитов''' — [[Татарлар|татар]] тәрҗемәче, [[Татарстан|Татарстанның]]ның атказанган мәдәният хезмәткәре.
 
Ул [[1929 ел|1929 елның]]ның [[22 август|22 августында]]ында [[Татарстан|Татарстанның]]ның [[Тәтеш районы]] Үтәмеш авылында крестьян гаиләсендә туган. Үз авылларында башлангыч, күрше Бакырчы авылы мәктәбендә җидееллык белем алганнан соң, башта [[Арча]] педагогика училищесын, аннары [[1972 ел]]да [[Казан дәүләт университеты|Казан дәүләт университетының]]ның татар теле һәм әдәбияты бүлеген тәмамлый. Университетының соңгы курсында укыган чагында ук “Совет әдәбияты” (хәзерге “[[Казан утлары]]”) журналы редакциясендә әдәби хезмәткәр булып эшли башлый. 1952-1955 елларда [[СССР Фәннәр академиясе|СССР Фәннәр академиясенең]]нең Казан филиалы Тел, әдәбият һәм тарих институты каршындагы аспирантурада укый, аны тәмамлагач, журналдагы хезмәтенә яңадан кире кайтып, унтугыз ел буе диярлек (1960-1963) елларда Яхъя Халитов — [[Татарстан китап нәшрияты|Татарстан китап нәшриятында]]нда редактор хезмәтендә) шунда эшли, [[1963 ел]]дан башлап редакциянең проза бүлегенә җитәкчелек итә. [[1976 ел|1976 елның]]ның гыйнварыннан бирле Яхъя Халитов Татарстан китап нәшриятының матур әдәбият редакциясендә өлкән мөхәррир вазыйфаларын башкара.
 
Яхъя Халитов — иҗади сәләтен тулысынча әдәби тәрҗемә эшенә багышлаган каләм осталарының берсе. Аның бу өлкәдәге эшчәнлеге [[1952 ел]]дан, рус язучысы [[Николай Тихонов|Николай Тихоновның]]ның хикәяләр җыентыгын тәрҗемә итүдән башлана. Шул вакыттан бирле ул, иҗади активлыгын һәм әдәби осталыгын елдан-ел үстерә, камилләштерә барып, дөнья әдәбияты классиклары, рус совет язучылары, тугандаш халыклар әдәбиятлары вәкилләренең зур күләмле дистәдән артык роман һәм повестьларын, берничә дистә хикәясен тәрҗемә итте. Алар арасында [[Михаил Шолохов|Михаил Шолоховның]]ның мәшһүр “Тын Дон” (“Тихий Дон”) роман-эпопеясенең беренче һәм өченче китаплары, “Күтәрелгән чирәм” (“Поднятая целина”) романы, [[Вениамин Каверин|Вениамин Каверинның]]ның “Ике капитан” (“Два капитана”), [[Юрий Бондарев|Юрий Бондаревның]]ның “Кайнар кар” (“Горячий снег”), латыш әдибе [[Вилис Лацис|Вилис Лацисның]]ның “Яңа тормышка”(“К Новому берегу”), татар әдибе [[Мәхмүт Галәү|Мәхмүт Галәүнең]]нең үз вакытында [[рус теле|рус телендә]]ндә генә дөнья күрергә өлгергән “Болганчык еллар” (“Муть”) романнары, [[Чыңгыз Айтматов|Чыңгыз Айтматовның]]ның “Бәхил бул, Гөлсары!” (“Прощай, Гулсары”), “Анам кыры” (“Материнское поле”) һ.б. повестьлары, чит ил классикларыннан америкалы [[Майн Рид|Майн Ридның]]ның “Башсыз җайдак” (“Всадник без головы”), бельгияле [[Шарль де Костер|Шарль де Костерның]]ның “Уленшпигель турында риваять” (“Легенда об Уленшпигеле”), француз [[Александр Дюма|Александр Дюманың]]ның “Өч мушкетер” (“Три мушкетера”) кебек әсәрләре бар.
 
Яхъя Халитов нечкә зәвыклы, әдәби телгә бик сизгер һәм таләпчән редактор буларак, татар язучыларының әсәрләрен югары сыйфатлы итеп чыгаруга үзеннән зур өлеш кертә.
 
Матбугат өлкәсендәге хезмәтләре өчен Яхъя Халитов [[1980 ел]]да [[Татарстан|Татарстанның]]ның атказанган мәдәният хезмәткәре дигән мактаулы исемгә лаек булды.
 
{{Rq|image}}
5412

правок