Сикәнәс вулысы: юрамалар арасында аерма

8862 байта добавлено ,  11 ай элек
төзәтмә аңлатмасы юк
Нет описания правки
Нет описания правки
{{Административ берәмлек-2
{{Infobox settlement|халәт={{wikidata|p31|}}|төбәк төре1=Төбәк|төбәк1={{wikidata-2|properties|linked|qualifier|linked|qualifier|qualifier|qualifier|qualifier|qualifier|qualifier|qualifier|qualifier|qualifier|qualifier|qualifier|qualifier|references|normal+|{{#invoke:wikibase|id}}|P131|P131|format=<li>%p[%r] (%q)</li>}}|башкала төре=Үзәк|башкала=Сикәнәс|Нигезләү=|юкка чыгарылган=|халык саны=7242 кеше|исәп елы=1897|Мәйдан=|Сайт=|Commons-та төркем=|Искәрмә=|төбәк төре2=Адм. берәмлек|төбәк2=}}
|Төс1 = {{Төс/ССРБ}}
'''Сикәнәс вулысы''' ({{lang-tt|سىكەنەس ۋولىٰسىٰ}}, {{lang-ru|Троицко-Секинесьская волость}}) — [[Мамадыш өязе]]нең [[Казан губернасы]]на һәм [[Татарстан АССР]]га кергән [[административ-территориаль берәмлек]].
|Татар исеме = Сикәнәс вулысы
|Чын исем = {{lang-ru|Троицко-Секинесская волость}}
|Ил = [[Россия империясе]]
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|region =
|type =
|уровень =
|CoordScale =
|Гимн =
|Статус = [[Вулыс]]
|Регион төре = [[Губерна]]
|Регион = [[Казан губернасы]]
|Башкала = [[Сикәнәс]]
|ЭреШәһәрләр =
|Нигезләү = [[1781 ел]]
|Юкка чыгару = [[1920 ел]]ның [[25 июнь|25 июне]]
|Башлык2 =
|Башлык исеме2 =
|ТЭП =
|ТЭП елы =
|ТЭП буенча урын =
|Кеше башына ТЭП =
|Кеше башына ТЭП буенча урын =
|Тел =
|Телләр = [[Татар теле|татар]], [[Рус теле|рус]]
|Халык саны = 7 242 кеше<ref name="ddd">[https://cloud.mail.ru/public/DBDR/6wJXfavaA Список селений Казанской губернии 1908.]</ref>
|Халык саны исәбе елы = 1897
|Халыктан % =
|Халык саны буенча урын =
|Халык тыгызлыгы =
|Халык тыгызлыгы буенча урын =
|Милли состав = [[татарлар]], [[руслар]]
|Дини состав =
|Мәйдан =
|Мәйданнан % =
|Мәйдан буенча урын =
|Максималь биеклеге =
|Урта биеклеге =
|Минималь биеклеге =
|Киңлек =
|Озынлык =
|Харита =
|Харита зурлыгы = 350px
|Административ берәмлек харитасы =
|Харита зурлыгы ае =
}}
'''Сикәнәс вулысы''' ([[Рус теле|рус.]] ''Троицко-Секинесская волость'') — [[1781 ел|1781 елдан]] [[1920 ел|1920 елга]] кадәр гамәлдә булган [[Казан наместниклыгы|Казан наместиклыгының]] һәм [[Казан губернасы|Казан губернасының]] юк ителгән административ-территориаль берәмлеге. [[Мамадыш|Мамадыштан]] Көньякка 20 чакрым ераклыкта, Татарстанның Төньяк өлешендә урнашкан. Административ үзәк - [[Сикәнәс]] авылы.
 
== Тарих ==
Казиле ([[Вәтке губернасы]]ның [[Алабуга өязе]]), Богородски, Иске Чишмә ([[Чистай өязе]]), Омар һәм Кызылтау вулыслары белән чиктәш булган (1890). 11 [[торак пункт]]та 7242 кеше яшәгән.<ref>[https://cloud.mail.ru/public/DBDR/6wJXfavaA Списокъ селенiй Казанской губернiи (1908)]</ref>
Сикәнәс вулысы территориясе [[1552 ел|1552 елга]] кадәр [[Казан ханлыгы|Казан ханлыгында]], [[1552 ел|1552 елдан]] [[1708 ел|1708 елга]] кадәр [[Русия патшалыгы]] Казан патшалыгында урнашкан.
1922-1925 еллар аралыгында бетерелгән.
 
[[1781 ел|1781 елда]] [[Мамадыш өязе]] составында барлыкка килә.
 
Казиле ([[Вәтке губернасы]]ныңгубернасының [[Алабуга өязе]]), Богородски, Иске Чишмә ([[Чистай өязе]]), Омар һәм Кызылтау вулыслары белән чиктәш булган (1890). 11 [[торак пункт]]та 7242 кеше яшәгән.<ref>[https://cloud.mail.ru/public/DBDR/6wJXfavaA Списокъ селенiй Казанской губернiи (1908)]</ref>
 
[[1781 ел|1781 елдан]] [[1796 ел|1796 елга]] кадәр [[Казан наместниклыгы|Казан наместниклыгының]] [[Мамадыш өязе]] составына, [[1796 ел|1796 елдан]] [[1920 ел|1920 елга]] кадәр яңадан [[Казан губернасы|Казан губернасының]] [[Мамадыш өязе]] составына керә.
 
[[1920 ел|1920 елның]] [[25 июнь|25 июнендә]] [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Татарстан АССРның]] [[Мамадыш кантуны|Мамадыш кантоны]] составына керә.<ref name="asd">[http://www.millattashlar.ru/index.php/СИКӘНӘС_ВУЛЫСЫ_(Троицко-Секинесьская_волость) СИКӘНӘС ВУЛЫСЫ (Троицко-Секинесьская волость) — Милләттәшләр]</ref>
== Административ бүленеш ==
[[1883 ел|1883 елда]] Сикәнәс вулысында 8 община, 11 торак пункты ( һ.б.) һәм 1119 йорт хуҗалыгы булган. Крестъян җиренең мәйданы 75,6 км², сөрү җирләре 128,5 км² тәшкил иткән.<ref name="bbb">Волости и важнейшие селения Европейской России : По данным обследования, произведенного стат. учреждениями М-ва вн. дел : Вып. 1 - 8. - СПб. : Центр. статист. комитет, 1880 - 1886. - 8 т.</ref>
 
[[1890 ел|1890 елда]] вулыста 11 торак пункты һәм 1361 йорт хуҗалыгы булган. Вулысның мәйданы 249,8 км² тәшкил иткән.<ref name="ama">Волости и гмины 1890 года. - СПб. : Центральный статистический комитет Министерства внутренних дел, 1892. - (Статистика Российской империи). Губернии : I Архангельская - XXV Нижегородская. - 1892. - 380 с. разд. паг. - (Статистика Российской империи; 15).
</ref>
 
== Халык ==
[[1883 ел|1883 елда]] халык саны 6419 кеше тәшкил иткән, шул исәптән [[Ир-ат|ир-атлар]] - 2877 җан, [[Хатын-кыз|хатын-кызлар]] - 3542.<ref name="bbb" />
 
[[1890 ел|1890 елда]] халык саны 7175 кеше тәшкил иткән, шул исәптән [[Ир-ат|ир-атлар]] - 3508 җан, [[Хатын-кыз|хатын-кызлар]] - 3667.<ref name="ama" />
 
[[1897 ел|1897 елда]] халык саны 7242 кеше тәшкил иткән. Төп милләтләр: [[татарлар]], [[руслар]].<ref name="ddd" />
 
== Шулай ук карагыз ==
 
* [[Мамадыш өязе]]
* [[Мамадыш кантуны|Мамадыш кантоны]]
 
== Сылтамалар ==
 
* [https://cloud.mail.ru/public/DBDR/6wJXfavaA Список селений Казанской губернии 1908.pdf / Облако Mail.ru]
* [http://elib.shpl.ru/ru/nodes/9010-vyp-4-gubernii-nizhne-volzhskoy-oblasti-kazanskaya-simbirskaya-saratovskaya-samarskaya-astrahanskaya-1883#mode/inspect/page/22/zoom/6 ГПИБ | Вып. 4. : Губернии Нижне-Волжской области. [Казанская, Симбирская, Саратовская, Самарская, Астраханская]. - 1883.]
* [http://elib.shpl.ru/ru/nodes/68418-gubernii-i-arhangelskaya-xxv-nizhegorodskaya-1892-statistika-rossiyskoy-imperii-15#mode/inspect/page/183/zoom/7 ГПИБ | Губернии : I Архангельская - XXV Нижегородская. - 1892. - (Статистика Российской империи; 15).]
* [http://www.millattashlar.ru/index.php/СИКӘНӘС_ВУЛЫСЫ_(Троицко-Секинесьская_волость) СИКӘНӘС ВУЛЫСЫ (Троицко-Секинесьская волость) — Милләттәшләр]
 
== Чыганаклар ==
 
# Татар энциклопедия сүзлеге (Татарский энциклопедический словарь, на татарском языке) / Гл. ред. М.Х. Хасанов; Отв. ред. Г.С. Сабирзянов. - Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2002. - 830 с.: ил. <nowiki>ISBN 5-902375-01-0</nowiki>
# Татар энциклопедиясе : 6 томда / баш мөхәррир М. Х. Хәсәнов. - Казан : Татар энциклопедиясе институты, 2008-. - 27 см.; <nowiki>ISBN 978-5-902375-04-5</nowiki>
# Волости и гмины 1890 года. - СПб. : Центральный статистический комитет Министерства внутренних дел, 1892. - (Статистика Российской империи). Губернии : I Архангельская - XXV Нижегородская. - 1892. - 380 с. разд. паг. - (Статистика Российской империи; 15).
# Волости и важнейшие селения Европейской России : По данным обследования, произведенного стат. учреждениями М-ва вн. дел : Вып. 1 - 8. - СПб. : Центр. статист. комитет, 1880 - 1886. - 8 т. Вып. 4. : Губернии Нижне-Волжской области. [Казанская, Симбирская, Саратовская, Самарская, Астраханская]. - 1883. - VI, 247 с.
# Берстель, К.П. Список селений Казанской губернии : изд. Казан. Губерн. Зем. Управы / К.П. Берстель. - Казань : Типо-лит.И.В.Ермолаевой, 1908 .- 264с.
 
== Искәрмәләр ==
[[Төркем: Татарстан тарихы]]
{{искәрмәләр}}
[[Төркем: ТАССР]]
2912

правок