«Удмуртлар» битенең юрамалары арасында аерма

43 байта добавлено ,  9 ай элек
к (/ using AWB)
Тамга: отменено
Тамга: кире кайтару
|үз аталышы = Удмуртъёс
|гомуми сан = 552299 ([[2010 ел]]), 637 000 ([[2002 ел]])
|яшәү җире = [[Удмурт җɵмһүрᴎятсыРеспубликасы|Удмурт]], [[Татарстан]], [[Башкортстан]], [[Мари Эл]] җɵмһүрᴎятларыреспубликалары, [[Киров өлкәсе]], [[ΠиреᴍПермь төбәге]]
|үлеп беткән =
|арх =
|раса =
|дин = Православие
|тамырдаш = [[коми]], [[коми-пермәкләрпермякляр]]
|бүтән халыкка керүе =
|кертә =
|чыгуы =
}}
'''Арлар''', '''Удму́ртлар''' ({{lang-udm|удмурт, удморт, күп. удмуртъёс}}) — [[Удмурт җɵмһүрᴎятсыРеспубликасы]]нда һәм күрше регионнарда яшәүче [[фин-угыр халыклары|фин-угыр халкы]]. [[Рус теле|Рус]] һәм [[удмурт теле|удмурт]] телләрендә сөйләшәләр, диннәре – [[православие]] һәм җирле ышанулар.
 
== Тарих ==
Удмурт халкы төрки кабиләләрнең [[V гасыр]]дан [[XIII гасыр]]га кадәр экспансиясе һәм аларның җирле [[фин-угыр халыклары]] вәкилләре белән кушылуы нәтиҗәсендә барлыкка килгән.
 
Көньяк aрларныңудмуртларның борынгы бабалары [[Идел Болгары]] хакимияте астында булалар, соңрак - [[Алтын Урда]] һәм [[Казан ханлыгы]] хакимлеге астында. Төньяк aрларудмуртлар Русия cастaфынасоставына Нократ җирләрен [[1489 ел]]да Мәскәү кенәзлегенә кушу белән керәләр. Удмурт җирләренең Русия cастaфынасоставына тулысынча керүләре [[Казан]]ның уpыcларруслар тарафыннан алынуы белән була.
 
aрлардаУдмуртларда дәүләтчелек барлыкка килү [[1920 ел]]да [[Вотская автономная область]] барлыкка китерелү белән бәйле ([[1932 ел]]дан - [[Удмурт АО]], [[1934 ел]]дан - [[Удмурт АССР]], [[1991 ел]]дан - [[Удмурт җɵмһүрᴎятсыРеспубликасы]]).
 
== Бәйрәмнәр ==
* ''Выль шуд, сӥль сиён'' — хайван суюның башлануы.
 
Шулай ук елгаларның боздан (йёкеләнйёкелян) һәм җирнең кардан ачыла башлавы (гуждор шыд) бәйрәм ителгән.
 
{{Фин-угыр халыклары}}
 
[[Төркем:AрларУдмуртлар]]
[[Төркем:Русия халыклары]]
[[Төркем:Татарстан халыклары]]
17 609

правок