«Самар губернасы» битенең юрамалары арасында аерма

71 байт добавлено ,  1 ел элек
к
clean up using AWB
к (→‎Халык: clean up, replaced: урыс → рус using AWB)
к (clean up using AWB)
Тамга: отменено
|исеме = Самар губернасы
|үзисеме =
|статусcᴛатыс =
|гимнhимʜ =
|байрак =
|байрак тасвирламасы =
|шәһәрләр =
|тел =
|валютавалүта =
|өстәмә параметр =
|параметрның эчтәлеге} =
}}
 
'''Самар губернасы''' ({{lang-ru|Самарская губернiя, Самарская губерния}}, [[Эрзә теле|эрзәчә]] ''Самара губернягубернә'') — [[Русия империясе]] һәм [[РСФСРPəcәᴎ̆ Cәʙит Федератив Caᴛсиялиcлар Җɵᴍhүрᴎяте]] составындаcасᴛафында административ-территориаль берәмлек.
 
== ГеографияҖəгърафия ==
 
=== Чиктәшлек ===
| Төньяк-көнбатыш || [[Казан губернасы]]
|-
| Төньяк-көнчыгыш || [[УфаӨфə губернасы]]
|-
| Көнчыгыш || [[Ырынбур губернасы]]
 
== Тарих ==
Самар губернасы 1851 елның 1 гыйвраында барлыкка килә. Губерна составынаcасᴛафына [[Ырынбур губернасы]]ның 3 өязе, [[Сембер губернасы]]ның 2 өязе һәм [[Сарытау губернасы]]ның 2 өязе кертелгәннәр.
 
1918 елда Новоузенск һәм Николаевск өязеләрнең өлешләре ''Идел буе алманнарның автономияле өлкәсе''нә кертелгәннәр. 1919 елда Новоузенск өязенең калган өлешләре Сарытау губернасына кертелгәннәр.
 
1920 елда Бөгелмә өязе [[Татарстан АССР]] составынаcасᴛафына кертелгән.
 
1928 елның 14 маенда, [[БҮБК]] карары нигезендә, Самар губернасы юкка чыгарыла, аның территориясе [[Урта Идел өлкәсе]]нә кертелә.
|}
 
1918 елда Николаевск өязе исемен ''ПугачёвПугачөв өязе''нә алыштыра.
 
1919 елда, Ставрополь өязнең өлешеннән Мелекесс өязе барлыкка килә (өязнең үзәге — Мелекесс ''(хәзер — Димитровград)'' шәһәре).
 
[[1920 ел]]да, ПугачёвПугачөв өязе кечерәю нәтиҗәсендә, Балакау өязе (өяз үзәге — [[Балакау]] шәһәре) барлыкка килә.
 
1924 елда Ставрополь өязе юкка чыгарыла, ә аның территориясе күрше өязләре арасында бүленгән; шул ук елда Балакау өязе юкка чыгарыла, аның волостьларыʙуᴫыслары ПугачёвПугачөв өязенә тапшырылалар.
 
== Халык ==
 
Туган тел буенча составcасᴛаф (1897 елдагы җанисәп буенча):
{|
|- style="vertical-align: top;"
! Тел !! Кешеләр саны !! %
|-
| русуpьıс || 1 775 839 || 64,54
|-
| мордвамapдыва || 238 598 || 8,67
|-
| алман || 224 336 || 8,15
| эстон || 2 029 || 0,07
|-
| полякполәк || 1 940 || 0,07
|-
| яһуд || 1 669 || 0,06
| '''башка телләр''' || '''629''' || '''0,02'''
|}
|Өязләрдә тел буенча составcасᴛаф:
{| class="wikitable"
|-
! Өяз
! уpьıс
! рус
! мapдыва
! мордва
! алман
! татар
| …
|}
|Дини составcасᴛаф:
{| class="wikitable"
|-
| [[Ислам|Мөселманнар]] || 288 655 || 10,49
|-
| [[Лютераннарлүтераннар]] || 156 112 || 5,67
|-
| '''Башка диннәр''' || 178 843 || 6,50
|}
 
== Губернатырлар ==
== Губернаторлар ==
 
{| class="wikitable"
!
|-
| Степан ВолховскийВолховcки
| <center>20.12.1850—06.05.1853</center>
|-
| <center>01.01.1861—17.04.1862</center>
|-
| Николай ЗамятнинЗамәтнин
| <center>11.05.1862—11.09.1863</center>
|-
| <center>20.01.1867—08.12.1872</center>
|-
| Фёдорфөдор Климович
| <center>15.12.1872—16.12.1874</center>
|-
| Пётрпөтр Бильбасов
| <center>19.06.1875—12.10.1878</center>
|-
| <center>23.10.1878—18.12.1891</center>
|-
| Александр БрянчаниновБрәнчанинов
| <center>19.12.1891—23.12.1904</center>
|-
| Иван ХроновскийХроновcки
| <center>17.08.1904-25.08.1904</center>
|-
| Дмитрий ЗасядкоЗасәдко
| <center>23.12.1904—11.12.1905</center>
|-
1 234 896

правок