«Эрбет ярминкәсе» битенең юрамалары арасында аерма

к
redact, replaced: Пүлшә → Польша, Пирем → Пермь (3) using AWB
(fix lint error)
к (redact, replaced: Пүлшә → Польша, Пирем → Пермь (3) using AWB)
|җитәкче вазыйфасы6 =
|җитәкче исеме6 =
|нигезләүче1 = [[ПиремПермь губернасы]] идарәсе
|нигезләү сәбәпләре1 = [[Себер]] халкының сәнәгать тауарларын сатып алу урыны
|нигезләү көне1 = [[1643 ел|1643]]
}}
<small>{{мәгънәләр|Эрбет (мәгънәләр)}}</small>
'''Эрбет ярминкәсе''' ({{Lang-ru|Ирбитская ярмарка}}) – XIX гасырда һәм [[Октябрь инкыйлабы|Инкыйлаб]]ка кадәрге [[Русия]]дәге 10 иң эре ярминкәнең берсе.<ref>[http://dic.academic.ru/dic.nsf/bse/91164 БСЭ]</ref> XVII гасырның 30 елларында оеша башлый. Елга 1 мәртәбә [[ПиремПермь губернасы]]ның Эрбет ({{Lang-ru|Ирбит}}) (хәзерге [[Свердлау өлкәсе]]) [[шәһәр]]ендә узган. [[Октябрь инкыйлабы|Инкыйлаб]]тан соң ябыла, ләкин [[1922]]-[[1930 ел]]ларда һәр елны уздырыла. [[2002 ел]]дан ярминкә сәяхәтчеләрне тартучы үзәк буларак, эшен җанландыра.
[[File:Irbit - Fur market.jpg|thumb|right|285px||Эрбет ярминкәсендә (1900)]]
{{Commonscat|Fairs}}
Эрбет ярминкәсендә [[Себер]]дән (тире), [[Кытай]]дан ([[чәй]], ефәк, тукымалар), [[Урта Азия]]дән (каракүл), [[Мәскәү]]([[алтын]]-[[көмеш]] эшләнмәләр, мануфактура), [[Урал]]дан ([[тимер]] эшләнмәләре), [[Архангил]]дән ([[балык]]) килгән сәүдәгәрләр сату итә.
 
[[Тауар]]лар 3 төргә бүленә: [[Русия]], [[Аурупа]], [[Азия]] [[тауар]]лары. «[[Русия]]» [[тауар]]ларына: [[мамык]], киҗе-[[мамык]], [[җитен]], ефәк һәм ярымефәк тукымалар, тиреләр, күннән эшләнмәләр, [[тимер]] эшләнмәләр, {{коммент|фәгъфур|фарфор}} һәм чынаяк бәллүр (башта [[Кытай]]дан, соңрак [[Русия]]дән килгән), [[пыяла]], көзгеләр, [[икмәк]], [[балык]], [[шикәр]], [[балавыз]], шәм, [[бал]], [[яшелчә]], [[май]], [[тәмәке]], галантерея кергән. «[[Аурупа]]» [[тауар]]лары рәтенә [[Алмания]], [[Пүлшә|Польша]], [[Һолландия]], [[Англия]] поставы, [[көмеш]] бизәнү әйберләре , [[кәгазь]] керсә, «[[Азия]]» рәтенә каракүл, дөя [[мамык|мамыгы]], халатлар, атлар кергән. [[Русия]]дән килгән тукымалар үтемле [[тауар]] рәтендә саналган. [[Тимер]] эшләнмәләрдән «''уклад''» – эшкәртелеп бетмәгән тимер кисәкләренә, белен табаларына да сорау зур булган. [[Шикәр]], борыч та күпләп сатылган. Мәсәлән, [[1834 ел]]да ''18 866'' мең сумлык [[тауар]] китерелеп, ''18 460'' меңлеге сатылып беткән. [[1864 ел]]да ''39 млн 520 мең'', [[1875 ел]]да ''48 млн 145 мең'', [[1880 ел]]да ''69 млн 490 мең'' сумлык [[тауар]] килгән. Эрбет ярминкәсендәге [[тауар]]ларның бәясе белән [[Лондон]], [[Париж]], [[Берлин]]ның [[тауар]] биржаларында кызыксынып торганнар.<ref>[http://russiasib.ru/irbitskaya-yarmarka/ Себер энциклопедиясе]</ref>
 
[[1885 ел]]да [[Екатиринбур]]-[[Төмән]] [[тимер юл]]ы корылгач, ярминкәнең кыйммәте төшә башлый. [[Керем]] сизелерлек кими. Мәсәлән, [[1914 ел]]да ''22 млн 790 мең'' сумлык кына [[тауар]] килә, ''18 млн 918 мең'' сумлыгы сатыла. Шулай булса да, Эрбет ярминкәсе [[тауар]] әйләнеше буенча [[Мәкәрҗә ярминкәсе]]ннән генә калыша, үсеш темпы буенча узып та китә.
[[Төркем:Ярминкәләр]]
[[Төркем:Сәүдә]]
[[Төркем:ПиремПермь губернасы]]
[[Төркем:Свердлау өлкәсе]]
12 122

правки