«Мөсәгыйть Хәбибуллин» битенең юрамалары арасында аерма

5 байт добавлено ,  6 месяцев назад
к
redact, replaced: Магниттау → Магнитогорски using AWB
Тамга: вики-текст мөхәррире 2017
к (redact, replaced: Магниттау → Магнитогорски using AWB)
 
 
{{мәгънәләр|Хәбибуллин}}
'''Мөсәгыйть Мөдәррис улы Хәбибуллин''' ([[1927 ел]]ның [[25 декабрь|25 декабре]] – [[2019 ел]]ның [[4 гыйнвар]]ы) – күренекле [[татар]] [[язучы]]сы, тарихи романнар авторы, Татарстанның [[Татарстан Республикасының Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе|Г. Тукай бүләге иясе]] ([[2003]]), Татарстан Республикасының халык язучысы.
 
==Биография==
Мөсәгыйть Хәбибуллин [[1927 ел]]ның [[25 декабрь|25 декабрендә]] [[Ырынбур өлкәсе]]нең [[Абдуллин районы]] [[Абдрахман (Ырынбур өлкәсе)|Габдрахман]] авылында крестьян гаиләсендә туа. Башлангыч белемне үз авылларындагы мәктәптә ала, аннары [[Татарстан]]ның [[Баулы районы]] [[Шалты]] җидееллык мәктәбендә укый. Бөек Ватан сугышы елларында, уку белән бергә, колхоз эшендә актив катнаша.
 
1944 елда М. Хәбибуллин [[Чиләбе өлкәсе]]нә китә, һөнәр мәктәбен тәмамлап, 1946–1953 еллар арасында [[МагниттауМагнитогорски]] металлургия комбинатында токарь, [[Башкортстан]]ның [[Октябрьски]] шәһәрендәге бораулау конторасында мастер булып эшли. 1953 елда туган авылына кайта. 1958–1966 елларда Баулы эшчеләр поселыгында эшли һәм яши. 1961–1962 елларда Баулы, 1966–1968 елларда [[Азнакай районы|Азнакай район]] газетасы [[Маяк (Азнакай, гәзит)|Маяк]]та редакцияләрендә эшли. 1969–1971 елларда [[Таҗикстан]]дагы Рудәкый исемендәге урта мәктәптә тарих һәм җәмгыять белеме фәннәре укыта. 1971 елда, читтән торып укып, [[Казан дәүләт университеты]]ның татар теле һәм әдәбияты бүлеген тәмамлый.
 
1971 елның июненнән М. Хәбибуллин [[Казан]]да яши.
Мөсәгыйть Хәбибуллин «Кубрат хан», «Илчегә үлем юк», «Шайтан каласы», «Хан оныгы Хансөяр», «Аллаһы бүләге», «Батый хан һәм Ләйлә», «Сөембикә ханбикә һәм Иван Грозный», «Атилла» исемле тарихи романнар иҗат итә.
 
1969 елда «Казан утлары» журналында «Унсигезенче яз» исемле беренче күләмле әсәре басылып чыга. Аның шуннан соң язылган һәм тормышка, күмәк хезмәткә мөнәсәбәттә төрле һөнәр кешеләренең әхлакый һәм рухи дөньяларын ачуга багышланган «Икмәк кадере» (1968), «Тау белән тау очрашмаса да» (1970), «Хәтер ярлары» (1977) повестьлары һәм «Чоңгыллар» (1973), «Сулар үргә акса да» (1982) романнары шул чор татар прозасындагы актуаль яңгырашлы әсәрләр буларак кабул ителәләр<ref>[https://tatkniga.ru/authors/msgyyt-hbibullin-.html Мөсәгыйт Хәбибуллин – Татар әдәбияты үзәге]</ref>.
 
Әмма Мөсәгыйть Хәбибуллинны популяр язучы итеп таныткан әсәрләр – 80 нче еллардан башлап аерым китап рәвешендә яки журнал басмаларында дөнья күргән тарихи романнар сериясе: «Кубрат хан», «Илчегә үлем юк», «Шайтан каласы», «Хан оныгы Хансөяр», «Аллаһы бүләге», «Батый хан һәм Ләйлә», «Сөембикә ханбикә һәм Иван Грозный» һ.б. Бу әсәрләрендә автор, тарихи чыганакларга таянып, һун-төрки, болгар-татарларның тарихын һәм катлаулы язмышларын җанлы рәвештә сурәтли.
[[1996 ел]]да татар халкының күпгасырлык тарихи-мәдәни мирасын тергезү өлкәсендә ирешкән уңышлары өчен [[Кол Гали исемендәге халыкара премия]] бирелә. [[2003 ел]]да Мөсәгыйть Хәбибуллин «Кубрат хан» романы өчен [[Тукай премиясе]]нә лаек була.
 
[[1978 ел]]да Татар АССР атказанган мәдәният хезмәткәре исемен ала, [[1987 ел]]да РСФСР атказанган мәдәният хезмәткәре дип игълан ителә. [[2008 ел]]да Татарстан Республикасы Президенты М.Ш. Шәймиев Указы белән «Татарстан Республикасының халык язучысы» дигән мактаулы исем бирелә.
 
== Шулай ук карагыз ==
12 122

правки