«Истанбул» битенең юрамалары арасында аерма

16 байт убрано ,  2 месяца назад
к
clean up using AWB
к ({{ҮК}})
к (clean up using AWB)
 
* [[1204 ел|1204]] — Дүртенче [[Тәре явы]] катнашучылары Константинопольне талыйлар.
 
Империя таркалганнан соң ул Византия империясенең башкаласы була (395 елдан Көнчыгыш-Рим империясенең башкаласы, 476 елдан бердәнбер империя булып кала).
 
Мең дәвамында ул Византия башкаласы, Көнчыгыш Христианлыкның иң эре үзәге, дөньядагы иң зурларның берсе булга. 1204 елда Византия тэре йөртучеләр тарафыннан таралып, аның урынына 1261 елга кадәр латин империясенә урнаштырыла.Төрекләр алганнан соң, Палеологлар династиясе хакимияте астында булган яңадан торгызылган Византия 1453 елга кадәр яшәде. Солтан Мехмед II шәһәрне Госманлы империясе башкаласы дип игълан итә.
[[Мехмед II]] вакытыда [[Топкаплар сарае]], [[Фатих мәчете|яулаучы мәчете]], [[Гранд-базар]] төзелә.
 
Госманлылыр [[Мисыр|Мисырны]]ны яулап алганнан сон, кайбер мөһим дини ядкарьләрне [[Каһирә]]дән Константинопольгә күчерәләр.
Шәһәр ислам дөньясының үзәгенә - [[Хәлифәт]]кә - әверелә. 1520-1566 елларда
[[Сөләйман I]] чорында Константинополь өчен Алтын гасыр җитә. Яңа мәчетләр, мәдрәсә һәм башка биналар төзелә. Сөләйман мәчете төзелеше аерым урын алып тора.
 
1845 елда беренче даими Галат күпере төзелә, 1850 елда Босфор буенча пароходлар китә. 1871 елда трамвай линиясе, ә 1875 елда Тюнель метросының кечкенэ линиясе эшли башлыйлар. 1889 елда Париж — Константинополь («Көнчыгыш экспресс») пассажир тимер юл элемтәсе ачыла. XIX гасыр ахырында шәһәрдә заманча электр һәм су белән тәэмин итү системалары булдырыла.
 
1922 елда Мостафа Кемал Ататюрк җитәкчелегендәге милли төрек хәрәкәте, РСФСРның большевист Хөкүмәте тарафыннан күрсәтелгән финанс һәм хәрби ярдәм булганда, Константинопольне Антантадан азат итә.
 
 
=== Төркия===
[[Йосыф Акчура]], [[Гаяз Исхакый]], [[Садри Максуди]], [[Рәшит Рәхмәти Арат]], [[Әхмәтвәли Мәңгәр]], [[Абдулла Баттал Таймас]], [[Зәки Вәлиди]], [[Әгъдәс Нигъмәт Курат]], [[Әхәт Урал Биккол]] Истанбулда яшәгән, вафат булган һәм шунда җирләнгән.
* [[Гөнүл Пултар]] (1943), язучы, әдәбият галиме.
 
 
== Искәрмәләр ==
* [http://giylem.tatar/archives/1707 ''Адилә Мияссәрова.'' Төркиянең мәгариф системасы: югары белем алу. – «Гыйлем» проекты]
* [https://www.azatliq.org/a/26677474.html ''Алсу Хәсәнова.'' Төркия һәм татар дөньясы. – Азатлык Радиосы]
 
 
{{rq|stub|image}}
1 214 421

правка