«Сарымсак» битенең юрамалары арасында аерма

14 байт добавлено ,  6 месяцев назад
к
clean up, replaced: - → — (7) using AWB
к (clean up, replaced: - → — (7) using AWB)
{{taxobox}}
[[Файл:Чеснок.сарымсак.2019.jpg|мини|407x407пкс|Сарымсак]]
'''Сарымсак''' ([[Рус теле|рус]].чеснок) — суган ыругыннан, лаләчәләр семьялыгыннан 6-8 бүлемтектән торучы суганчалы, 1 метрга кадәр җиткән яссы озын яфраклы купьеллык үләнчел үсемлек. 1,5 метрга кадәр җитүче чәчәк уклары вак,тонык [[Ак төс|ак]] чәчәкләрдән торган [[Чәчәкләр|чәчәк]] чатыры белән тәмамлана. Кайвакыт чәчәкләре урынына 1,5 - 3 миллиметр зурлыктагы һава суганчыклар үсә.
 
== Биологик үзенчәлекләр ==
Сарымсакның сортларына килгәндә гадәттә көпшәләнә торган Крупнозубковый, Юбилейный Грибовский, Грибовский-60, Скороспелый(тиз өлгерүчән), Башкирский-85 сортларын сайлыйлар. Шулай ук индивидуаль [[бакча]]<nowiki/>ларда үстерү өчен көпшәләнми торган [[яз]]<nowiki/>гы җирле сортлар һәм селекционерлар тарафыннан чыгарылган Алейский һәм Гафурийский сортлары да тәкъдим ителә
 
'''Грибовский-60''' - көзге, тиз өлгерешле сорт. Тишелеп чыкканнан алып өлгергәнче 3 ай һәм 1 атна чамасы вакыт үтә. Суганчалары эре, 100 граммга кадәр җитә, саклануы уртача.
 
'''Крупнозубковый''' - көзге,тиз өлгерешле сорт. Суганчалары Грибовский-60 сортына караганда ваграк, 80 грамм чамасы. Суганбаштагы тешчекләр уртача 4-5 данә тәшкил итә, бик эреләр.
 
'''Гафурийский''' - язгы,уртача өлгерешле сорт. Тишелеп чыкканнан алып өлгергәнче 100-110 көн үтә. Суганчасы эре түгел,30-35 грамм чамасы. Тәме бик әче, авыруларга чагыштырмача чыдам.
[[Файл:Чеснок «Любаша».jpg|мини|250x250пкс|Сарымсак]]
'''Алейский''' - язгы, уртачадан тизрәк өлгеруче сорт. Тишелеп чыкканнан алып өлгергәнче 80-83 көн вакыт үтә. Суганчалары вак, 20-22 грамм гына тәшкил итә. Тәме әче, сакланышы әйбәт: май аена кадәр сакларга мөмкин.
 
== Кайчан утыртырга? ==
Сарымсак - салкынга чыдам [[Үсемлекләр|үсемлек]]. Шуңа күрә [[көз]] утырткан уҗым сортлары түбән [[температура]]<nowiki/>да да үсә башлый( 5-7°),әйбәт кышлый,ә иртә язда,кар эрүгә,үсүен дәвам итә.
 
Сарымсак түбән ,дымлы, азрак ком катнашкан балчыксыл, [[Органик кушылмалар|органик]] ашлама белән тукландырылган [[туфрак]]<nowiki/>та әйбәт үсә. Яхшы тиресләндерелгән комлы туфракта да шәп үсә.
<span class="blind_label im-mess--blind-select _im_mess_blind_label_select" aria-label="Выделить сообщение" role="link" tabindex="0"></span><span class="im-mess--marker _im_mess_marker"></span>Сарымсак утырту өчен иң түбән, ләкин [[кояш]] көне буе төшеп торган урынны сайлыйлар. Утырту өчен зарарланмаган кабыклы [[Сәламәтлек|сәламәт]] суганчыклар файдаланала.
 
<span class="blind_label im-mess--blind-select _im_mess_blind_label_select" aria-label="Выделить сообщение" role="link" tabindex="0"></span><span class="im-mess--marker _im_mess_marker"></span>Сарымсакны [[сентябрь]] ахыры-[[Октябрь|окятбрь]] башында утырталар. Язгы чәчү сарымсагын иртә язды утырталар. Тешләрен ояларга 5-6 сантиметр ара калдырып утырталар. Утырту тирәнлеге тешнең зурлыгына карап - 5-12 сантиметр. Бүлбечекләрне куерак итеп, рәт араларын 25 сантиметр калдырып 4-5 сантиметр тирәнлектә утырталар.
 
Утырканнан соң [[су]] сибәләр, черемә, саламлы тирес яки пычкы чүбе белән мүлчәлиләр.
12 122

правки