«Күвәйт» битенең юрамалары арасында аерма

1030 байт убрано ,  11 ел элек
к
к (робот кушты: na:Kuwait)
 
== Тарих ==
''{{Төп мәкалә: [[|Кувейт тарихы]].''}}
* Күвәйткә [[XVIII гасыр|XVIII гасырда]] [[Нәҗд|Нәҗддән]] күчеп килгән Анаиз [[бәдәви]] кабиләсеннән бер төркем тарафыннан нигез салына. Алар Тигр елгасы тамагыннан түбәндәрәк Бәну Халидка нигез салалар. Аның башына [[1762|1762нче елда]] Күвәйтнең беренче әмире [[Сабах I]] баса.
 
* Уңышлы җирдә урнашуы сәбәпле [[Бәну Халид]] сәүдә үзәгенә әверелә һәм [[Алеппо]], [[Багдад]] һәм [[Госманлы дәүләте]] белән сәүдә итә башлый. Экспортка нигездә [[энҗе]], [[атлар]], [[тәмләткечләр]] һәм [[кофе]] чыгарыла.
=== Бәну Халид ===
* Тора-бара Күвәйт [[Госманлы дәүләте]] белән [[Бөекбритания]] арасында низагъ килеп чыгуына сәбәпче була.
Күвәйткә [[XVIII гасыр|XVIII гасырда]] [[Нәҗд|Нәҗддән]] күчеп килгән Анаиз [[бәдәви]] кабиләсеннән бер төркем тарафыннан нигез салына. Алар Тигр елгасы тамагыннан түбәндәрәк Бәну Халидка нигез салалар. Аның башына [[1762|1762нче елда]] Күвәйтнең беренче әмире [[Сабах I]] баса.
 
Уңышлы җирдә урнашуы сәбәпле [[Бәну Халид]] сәүдә үзәгенә әверелә һәм [[Алеппо]], [[Багдад]] һәм [[Госманлы дәүләте]] белән сәүдә итә башлый. Экспортка нигездә [[энҗе]], [[атлар]], [[тәмләткечләр]] һәм [[кофе]] чыгарыла.
 
Тора-бара Күвәйт [[Госманлы дәүләте]] белән [[Бөекбритания]] арасында низагъ килеп чыгуына сәбәпче була. Күвәйтнең Бөекбритания кулына күчүенә киртә булыр өчен [[1871|1871нче елда]] [[Госманлы дәүләте]] Күвәйткә гаскәр кертә, тик бер әйбергә дә ирешми. Нәтиҗәдә, [[1896|1896нчы елда]] Бөекбритания Күвәйттә хөкүмәтне алмаштыра, үзе өчен яраксыз [[шәех Мөхәммәт|шәех Мөхәммәтне]] үтертә, аның урынына исә [[шәех Мөбарәк|шәех Мөбарәкне]] куя.
 
=== Бөекбритания протектораты ===
* [[1899]], [[23 январь]] - Британия белән Күвәйт арасында шартнамә төзелә. Бу шартнамә буенча Күвәйтнең тышкы сәясәте һәм куркынычсызлык идарәсе Британия кулына күчә.
* [[1913]], [[27 октябрь]] - [[шәех Мөхәммәт]] Британиягә Күвәйт нефтен монополия буларак чыгарырга рөхсәт бирә.
* [[1927]] - Күвәйтнең әлегәчә үзгәрүсез сакланып калган чикләре билгеләнә.
* [[1961]], җәй - Британияның соңгы гаскәрләре Күвәйттән чыга.
 
=== Бәйсез Күвәйт ===
*[[1961]], [[19 июнь]] - Күвәйт бәйсезлеген игълан итә. [[1980нче еллар|1980нче елларда]] [[Иран-Гыйрак сугышы|Иран-Гыйрак сугышында]] [[Иран|Иранның]] [[Ислам революциясы|Ислам революциясын]] Күвәйткә җәелдерүеннән куркып, Гыйрак яклы була.
* [[1990]], [[2 август]] - Гыйрак Күвәйтне басып ала.
* [[1991]], январь — февраль - Күвәйт нефтенең төп сатып алучысы булган [[АКШ]], коалиция төзеп, Күвәйтне азат итә. Гыйраклылар бик күп нефть чыгару җайланмаларына ут төртеп китәләр.
[[Räsem:USAF F-16A F-15C F-15E Desert Storm pic.jpg|thumb|right|267px|[[АКШ]] очкычлары ут эчендәге нефть чыганаклары өстендә, Күвәйт]]
 
== Дәүләт төзелеше ==
25 004

правки