«Бәшир Рәмиев» битенең юрамалары арасында аерма

563 байта добавлено ,  1 ел элек
төзәтмә аңлатмасы юк
к (→‎Карьерасы: clean up using AWB)
}}
<small>{{мәгънәләр|Рәмиев}}</small>
'''Бәшир Искәндәр улы Рәмиев''' ([[1918&nbsp;ел]]ның [[1 май|1&nbsp;мае]], [[Баймак]]&nbsp;— [[1994&nbsp;ел]]ның [[16 май|16&nbsp;мае]], [[Мәскәү]])&nbsp;— совет уйлап табучы галимы, [[Советлар Союзы]]нда башлангычберенче [[санак]]ларны («Стрела», «Урал-1») эшләүчеләрнең берсе. Техник фәннәр докторы ([[1962 ел|1962]]). Сталин премиясе лауреаты ([[1954 ел|1954]]). [[Бөек Ватан сугышы]]нда катнашучыкатнашкан.
 
== Чыгышы ==
Бәшир Рәмиев [[1918&nbsp;ел]]ның [[1 май|1&nbsp;маенда]] [[Баймак|Оренбург өлкәсе Орск өязенең Баймак]] бистәсендә, тау [[инженер]]ы Искәндәр Рәмиев гаиләсендә дөньяга килә.
[[Файл:Bashir Rameev Young.jpg|200px|thumb|left|11&nbsp;яшьлек Бәшир Рәмиев]]
 
Бәширнең бабасы [[Закир Рәмиев]] улы Искәндәрне [[Алмания]]нең Фрайеберг университетына укырга җибәрә. [[Империалистик сугыш]] башланыр алдыннан ул илгә кайтып,кайта һәм атасының алтын приискларында эшли. [[1922&nbsp;ел]]ны «Башкирзолото» трестының идарәчесе итеп билгеләнә. [[1929&nbsp;ел]]ны «[[инженер]]лар эше» чыккач, кулга алына. Кабат [[1938&nbsp;ел]]ны аны яңадан кулгша алалар һәм 5&nbsp;елга хөкемирегеннән ителәмәхрүм һәмитәләр. [[1943&nbsp;ел|1943 елда]]ны Искәндәр Рәмиев, азат ителүенә нибары 10 көн калгач, вафат була<ref>[http://gabdullatukay.ru/tukay-environment/derdemend/liron-hemidullin-laquo-tanylmyjdyr-keshe-tyshynnan-raquo/ Лирон Хәмидуллин. «Танылмыйдыр кеше тышыннан ...» // Хәмидуллин&nbsp;Л. Ак төннәр хәтере: Әдәби очерк, эссе, хатирәләр.&nbsp;— Казан: Татар. кит. нәшр., 2002.&nbsp;— 224&nbsp;б.]</ref>.
 
== Карьерасы ==
Бәшир кече яшьтән ук техниканы яратуы һәм уйлап табу сәләтләренсәләтен күрсәтә. 17&nbsp;яшьтәняшьтә үк ул ССРБ уйлап табучылар оешмасына кабул ителә. Атасы кулга алынгач, аңа [[Мәскәү энергетика институты|Мәскәүнең энергетика институты]]ның икенче курсыннанкурсында укып йөргән җиреннәнвакытта, әлеге вузны ташлап китәргә туры килә. Ул [[Өфә|Уфа]]га кайта, ләкин биредә&nbsp;дә эш таба алмый интегә. [[1940&nbsp;ел]]ны [[Мәскәү]]дә Үзәк элемтә институтына техник булып урнаша.
 
Сугыш башлангач, Бәшир үз ирке белән хәрби хезмәткә китә һәм элемтә министрлыгының батальонына эләгә. Батальон Баш командачы СтавкасынСтавкасына һәм ГенштабныГенштабка хезмәтләндерәхезмәт күрсәтә. [[Днепр]] елгасын кичкәндә элемтә урнаштырганурнаштыручы махсус төркемдә катнаша. [[1944&nbsp;ел]]ны белгечләрне хәрби хезмәттән кайтарырга дигән карар буенча 108&nbsp; номерлы махсус фәнни-тикшеренү институтына урнаша. Институт [[радиолокация]] җайланмалары белән эш иткәнгә, биредә ул электрон схемаларны тәшкил иткән триггер, мультивибраторлар, регистрлар, санагычлар, дешифраторлар белән таныша.
 
[[1947&nbsp;ел]]ның башында [[BBC]] тапшыруыннан ул 18&nbsp;мең электрон лампадан, уннарча км кабельдән торган әкәмәт электрон санау машинасы турында ишетә. Сүз [[АКШ]]-ның беренче ЭСМ&nbsp;— «ЭНИАК» турында бара. Рәмиев институт директоры&nbsp;— академик А.&nbsp;И.&nbsp;Берг белән сөйләшеп ала. Берг аны санагыч техника өстендә эшләгән Исаак Семенович Брук белән таныштыра. [[1948&nbsp;ел]]ны Бәшир аның лабораториясенә [[инженер]]-конструктор итеп алына. Өч ай узуга, [[август]]та, аның эш бүлмәсеннән беренче Автомат рәкымлырәкымле электрон машина (''АЦВМ'') чыктыкуллануга чыга.
 
[[1949&nbsp;ел]]ның язында Бәшир Рәмиевне кинәт кире [[Совет гаскәре]]нә чакыралар. Ул [[Ерак Көнчыгыш]]тагы радиолокация частенә җибәрелә. Бераздан Брук, [[Фәннәр Академиясе|Фәннәр академиясе]] һәм ССРБ машина һәм җайланмалар сәнәгате министры соравы буенча уланы Мәскәүгә кайтарылакайтаралар. Министр Паршин, [[халык дошманы]] улын үз җаваплылыгыма алам дигән язма язып, аны электрон санагыч җайланмалары ясый торган СКБ-24 лабораториялабораториясе мөдире итеп куяларкуя. Соңыннан Бәшир Рәмиев баш конструктор урынбасары булып китә.
 
[[1953&nbsp;ел]]ны СКБ-24 ясап биргән «Стрела» җайланмасының эшлифайдалануда торганбулган данәсеүрнәге Сталин премиясе комиссиясе хозурынакарамагына тапшырылгантапшырыла, һәм [[1954 ел]]да Лесечко, Базилевский, Рәмиев җитәкчелегендәге төркем әлеге бүләккә ия була. Аның сыйфатлары: тизлеге&nbsp;— секундына 2000&nbsp;гамәл, оператив хәтер&nbsp;— 2048&nbsp;сүз, разрядлыгы&nbsp;— 43. Ул 200&nbsp;м мәйдан алып торган.
 
[[1951 ел|1951]]-[[1953&nbsp;ел]]ларда Рәмиев [[Мәскәү инженер-физика институты]]нда студентларга санагыч техника буенча лекцияләр укый. Бу уңайдан ул имтиханнарны экстерн рәвештә тапшырып, югары белем турындагы диплом алу мөмкинлеген сорап мәгариф министрлыгына яза. Ләкин тегеннән көтелмәгән җавап килә. Рөхсәт итү түгел, аңа хәтта укый торган лекцияләрен укытуны да тыйганнар.
 
Ләкин рәсми югары белем алу таныклыгы булмау аңа киләчәктә техник фәннәр докторы гыйльми дәрәҗәсен алуга комачау итми.
 
Стреладан соң Рәмиев «Урал-1» машинасына тотына. [[1954&nbsp;ел]]ны бу төр санак ясау өчен [[Пинзә]]дә завод тәгаенләнә (''ул хәзерге «Рубин» берләшмәсе''). Рәмиев бирегә баш [[инженер]] һәм фәнни-тикшеренү институтының фән буенча урынбасары буларак килә. Унөч ел буена Урал сериясеннән 16&nbsp;төр машина җитештерелә. Алар күп очракта чит илләрдәге охшашларын узып китә. [[1960&nbsp;ел]]да ярым-үткүргечярымүткәргечләр базасында Урал&nbsp;-11 һәм Урал&nbsp;-14 машиналары ясала башлый.
 
Бәшир Рәмиев чит ил фирмалары белән хезмәттәшлек итү яклы була. Баш конструктор буларак, ул [[Бөекбритания]]нең [[ICL]] шикркәте белән ике килешү имзалый. [[1969&nbsp;ел]]ны радио сәнәгате министрлыгы совет санакларын [[IBM]]-360 нигезендә ясауны хуплаган карар чыгара. Бу тарихи карар совет санагыч техникасы сәнәгатен чит ил техникасын кабатлау юлына бастырдыбастыра һәм шул сәбәпле тармакның котылгысыз артка калып баруына китердекитерә. Әлеге ялгыш карар белән килешмичә, бер төркем конструкторлар һәм чиновниклар отставкага гаризаларынакитү тапшыралар.гаризаларын Бтапшыра. Бәшәр&nbsp;Рәмиев&nbsp;тә ЕС ЭВМ генераль конструкторы вазифасыннан баш тарта.
 
РәмиевСоңрак ул бер кечкенә лаборатория башлыгы итепбулып эшкә урнаша һәм яңа санаклар төзү эшеннән читләшә.
 
Б.Бәшәр&nbsp;Рәмиев [[1994&nbsp; ел]]да Мәскәүдә вафат була. Җәсәде Кунцево зиратында җирләнгән.
 
== Хәтер ==
4935

правок