«Жан-Батист-Жюль Бернадот» битенең юрамалары арасында аерма

к
clean up using AWB
к (using AWB)
к (clean up using AWB)
| аңа кадәр2 =
| дәвамчысы2 =
| титул3 = [[Франса|Франция]] хәрби министры
| тәртип3 =
| байрак3 =
| Commons =
}}
'''Жан-Батист Бернадот''', Жан-Батист-Жүл<ref>Жүл исемен соңрак өстәгән</ref> Бернадот, ({{lang-fr|Jean-Baptiste Jules Bernadotte}} (''26.01.1763, [[Франса|Франция]] — 08.03.1844, [[Стокһольм]], [[Швеция]]'') — [[Франса|Франция]] маршалы (''[[1804]]''), кенәз Понте-Корво (''[[1806]]''), Швеция принц-регенты (''[[1810]]-[[1818]]''), [[Швеция]] короле '''Карл XIV Юхан''', {{lang-sv|Karl XIV Johan}} (''[[1818]]-[[1844]]''), [[Норвегия]] короле '''Карл III''' (''[[1818]]-[[1844]]''), Швеция корольләренең Бернадотлар династиясенә<ref>Бернадотлар бүген дә Швециядә хакимлек итә</ref> нигез салучы.
 
== Тәрҗемәи хәле ==
[[File:Norway-Sweden 1905.svg|220px|thumbnail|recht|Швеция белән Норвегиянең берләшкән корольлеге]]
[[File:Statyn av Karl XIV Johan Norrköping april 2006.jpg|170px|thumb|recht|Скульптурасы]]
[[1763 ел]]ның [[26 гыйнвар]]ында [[Франса|Франция]]нең Наварра һәм Беарн өлкәсе, Югары Пиренейлар департаменты [[По (шәһәр)|По]] шәһәрендә туган. Үсмер чагында юрист һөнәре алырга әзерләнә. Адвокат булган әтисе вафатыннан соң, гаилә матди авырлыклар кичерә башлый. [[1780 ел]]да, укуын ташлап, король армиясенә [[армия|хәрби хезмәткә]] керә. Хезмәтен Брассак пехота полкында рядовой булып башлый. Колониаль экспедицияләрдә катнаша. [[1783 ел]]да [[Һиндстан]]да каты яралана һәм әсир төшә. Азат ителгәч, хәрби хезмәтен дәвам итә, [[1785 ел]]да капрал дәрәҗәсе ала. [[1788 ел]]да диңгез пехотасына күчә.
 
== [[Бөек француз инкыйлабы]] ==
* [[1797 ел]]ның башында 20 меңлек корпус башлыгы итеп [[Наполеон Бонапарт]]ның [[Италия]] армиясен ныгыту өчен җибәрелә. Тальяменто елгасын кичкәндә (''[[1797 ел]]ның [[16 март]]ы''), Градискны штурмлаганда (''[[1797 ел]]ның [[19 март]]ы'') һәм [[Триест]]ны алганда дивизия белән оста җитәкчелек итә. Нәкъ шушы чорда баш сәргаскәр Бонапарт белән үзсүзле Бернадот арасында аңлашылмаучылыклар туа, хисләр бер-берсен күрә алмауга хәтле үсә.
* [[1797 ел]]ның [[апрель|апрелендә]] [[Австрия]] белән солых төзелгәч тә, Бонапарт Бернадотны, трофей байракларны Парижга кайтару миссиясен йөкләп, армиядән җибәрә.
* Бернадот [[Париж]]да чагында, [[Франса|Франция]]нең төньягында, аеруча [[Марсель]]дә, роялистлар чуалышлары башлана. Директория чуалышны бастыруны Бернадотка йөкли. Корал кулланмыйча да, чуалышларны туктатуга ирешә. Яңадан Италия армиясенә кайтып, үзенең дивизиясе белән җитәкчелек итә. Франция республикасының Австрия белән сугышын туктаткан Кампоформия солыхы төзелгәч (''[[1797 ел]]ның [[17 октябрь|17 октябре]]''), Бернадотны [[Франса|Франция]]нең көнбатышында төзелгән армиягә күчерәләр. Әлеге армиянең сәргаскәре итеп Наполеон Бонапарт билгеләнгәч, Бернадот моның белән риза булмыйча, башка эшкә билгеләүләрен сорый.
* Директория [[1798 ел]]да [[Австрия]]гә илче итеп билгели. Берничә айдан, [[Вена шәһәре|Венадан]] кире чакыртып алына, Югары Рейндагы Обсервация армиясе сәргаскәре итеп билгеләнә.
* [[1799 ел]]гы кампания барышында, дошманга хәлиткеч һөҗүмнәр оештыра, [[Маннһейм|Мангейм]] кирмәнен басып ала.
* [[1807]]-[[1809 ел]]ларда [[Алмания]]нең [[:ba:Ганза|Ганза]] шәһәрләре генерал-губернаторы.
* [[Австрия]] белән [[1809 ел]]гы сугышта Бөек армиянең 9нчы (''саксон'') корпусын җитәкли, ләкин корпус уңышка ирешми. Ярсыган Наполеон корпусны тарата, Бернадотны армиядән читләштерә.
* [[1809 ел]]ның [[җәй|җәендә]], [[Голландия]]гә төшкән күпсанлы [[инглиз]] десантын тар-мар итү өчен, [[Франса|Франция]] хөкүмәте Бернадотка 30 меңлек Төньяк армиясен төзергә куша. Ләкин армия барып җиткәнче, десант киткән була. Наполеон Бернадотны армия белән җитәкчелек итүдән читләштерә.
* [[1810 ел]]да [[Рим]]га генерал-губернатор итеп җибәрә. Берничә айдан Бернадот отставкага китә.
 
1 214 298

правок