«Габдулла Кариев» битенең юрамалары арасында аерма

386 байт добавлено ,  2 года назад
төзәтмә аңлатмасы юк
к
| рәсем язуы =
| тулы исем =Миңлебай Хәйруллин
| һөнәр = актерактёр, режиссёр
| туу датасы = 08.05.1886
| туу җире = [[Күлбай Мораса]], [[НорлатЧистай районыөязе]], (Октябрь[[Казан районы)губернасы]], [[ТатарстанРусия империясе]]
| гражданлык ={{Русия империясе байрагы}}
| милләт = татар
| үлем датасы = 28.01.1920
}}
{{Портал|Шәхесләр}}
'''Габдулла Кариев''' (''Миңлебай Хәйруллин;'', ''[[8 май]] [[1886 ел|1886]], [[Күлбай Мораса]], [[НорлатЧистай районыөязе]], (Октябрь[[Казан районы)губернасы]], [[ТатарстанРусия империясе]] – [[28 гыйнвар]] [[1920 ел|1920]], [[Казан]]'', [[Казан өязе]], [[Казан губернасы]], [[Русия империясе]]) — беренче татар профессиональ театр труппасына нигез салучыларның берсе.
 
==Тормыш юлы==
Г. Кариев тормышын тулысы белән татар халкының мәдәниятен, сәнгатен үстерүгә багышлый һәм милли театрның нигез ташын салучыларның берсе булып таныла.
 
[[Файл:Сәйяр-1916.jpg|200px|thumb|left|«Сәйәр» артистлары: Габдулла Кариев (утырган), [[Кәрим Тинчурин]], [[Зәйни Солтан]], [[Габдрахман Мангушев]] ([[1916 ел]])]]
 
Артист [[Г. Камал]] әсәрләрендәге образларны аеруча яратып башкара. Ул әдәби әсәрдә сурәтләнгәннәр белән генә чикләнеп калмый, персонаж прототипларының психологиясен, гореф-гадәтләрен, үз-үзләрен тотышларын һәм сөйләшү үзенчәлекләрен өйрәнә. Шулар ярдәмендә җыелма образлар иҗат итә. Мәсәлән, шундый образлардан Хәмзә («Беренче театр»), Әхмәтҗан («Бүләк өчен»), Сираҗи («Банкрот»), Мөхәммәтҗан Хафиз («Безнең шәһәрнең серләре») һ. б. күрсәтергә мөмкин. Г. Кариев, репертуарны киңәйтү нияте белән, төрле язучыларга мөрәҗәгать итә. [[Ф. Әмирхан]]ның «Яшьләр» драмасын, азәрбайҗан язучысы [[П. Вәхирев]]нең «Мөсибәте Фәхретдин» исемле әсәрен сәхнәгә куя. Үзе дә «Артист» исемле комедия яза.
 
«Без шундый театр төзербез, аның исеме алтын хәрефләр белән язылыр», — дип бик еш кабатлый торган була Г. Кариев. Чынлап та, исемен алтын хәрефләр белән язарлык театр төзеп калдырды ул.
[[Файл:Габдулла Кариев.jpg|мини|[[Яңа бистә зираты (Казан)|Яңа татар бистәсе зиратында]] Габдулла Кариев кабере]]
 
Кызганычка каршы, Г. Кариевка татар театрына бәйле барлык ниятләрен дә тормышка ашырырга насыйп булмый. Ул [[1920 ел]]ның [[28 гыйнвар]]ында [[Казан]]да [[тиф]] авыруыннан үлә. Аны күмү җеназасына Казанның меңнәрчә халкы катнаша. Иң якын дусларыннан [[К. Тинчурин]] кабер өстендә соңгы сүзен әйтә, ә Ф. Бурнаш дусты истәлегенә язылган шигырен укый.
 
1208

правок