«Туфан Миңнуллин» битенең юрамалары арасында аерма

16 байт добавлено ,  3 ел элек
к
clean up
к (→‎Белем алу: clean up using AWB)
к (clean up)
[[Рәсем:Әлмәндәр.jpg|right|300px|thumb|Туфан Миңнуллин тудырган мәшһүр образ — Әлдермеш авылыннан Әлмәндәр Рольне Шәүкәт Биктимеров башкарган]]
[[Файл:W.M. Regeg-Gorohov 3.jpg|300px|thumb|right|<small>'''Әлмәндәр''' (Элыксандр) – Г. Копцев,</small><small>'''Әҗәл''' – [[Василий Горохов (актер)|В.М. Горохов]]</small><br/><small>'''''[[Яков Шкетан|М. Шкетан]] исемендәге Мари дәүләт драма театры'''''</small>]]
70 ел|70-нче елларда Туфан Миңнуллинның рәссам-драматург буларак иҗади йөзе формалашу, табигый талантының үзенчәлекле рәвештә ачылып китү һәм шәхси сыйфатларга байый бара. Драматург форма һәм эчтәлек өлкәсендәге эзләнүләрен тагы да тирәнәйтә төшә, тормыш материалын, үзен кызыксындырган, борчыган иҗтимагый һәм әхлак проблемаларын сәнгатьчә хәл итү, заман кешесенең рухи дөньясын, яшәеш фәлсәфәсен укучыга, тамашачыга үтемлерәк, тулырак итеп җиткерү өчен сәхнә әдәбиятының төрле жанрларына һәм алымнарына мөрәҗәгать итә, иҗтимагый тормышның төрле-төрле темаларын кузгата. Әдипнең иҗади активлыгы бермә-бер көчәя. 1970-1983еллар арасында аның Татар академия театры сәхнәсендә тугыз пьесасының «Диләфрүзгә дүрт кияү» (1972), «Ир-егетләр» (1971), «Канкай угылы Бәхтияр» (1974), «[[Әлдермештән Әлмәндәр]]» (1976), «Дуслар җыелган җирдә» (1977); «Адәм баласына ял кирәк» (1979); «Моңлы бер җыр» (1981); «Монда тудык, монда үстек» (1982); «Әниләр һәм бәбиләр» (1983); Әлмәт дәүләт драма театрында — дүрт («Диләфрүзгә дүрт кияү» (1971); «Ай булмаса, йолдыз бар» (1977); «Яшьлегем — җүләрлегем» (1978); «Бәйләнчек» (1982)); Татар дәүләт драма һәм комедия театрында — биш («Үзебез сайлаган язмыш» (1973); «Уйланыр чак» (1973); «Китәр юлың еракмы?» (1975); «Ак тәүбә, кара тәүбә» (1976); «Кырларым-тугайларым» (1978)) пьесасының премьерасы була<ref>“Әдипләр.Народ.ру” сайты</ref>.
 
Туфан Миңнуллин пьесаларының уңышы аларда сурәтләнгән вакыйгаларның тормышчанлыгы, реалистик нигезе белән аңлатыла. Язучы тормышны, аның үзгәрүле агышын нечкә сиземли, анда әледән-әле туып торган әхлакый һәм мөһим социаль мәсьәләләрне оста тотып алып, аларны конкрет материал җирлегендә заманча яңгырашлы, сәнгатьчә тәэсирле-гыйбрәтле итеп сурәтли белә. Автор күпчелек әсәрләрендә олы фәлсәфи категорияләр турында — кешенең дөньяда яшәү мәгънәсе, аның җәмгыять Һәм үз алдындагы гражданлык җаваплылыгы, әхлакый сафлыгы, намуслылыгы, туган җиргә, Ватанга тугрылыгы, үз халкының үткәненә ихтирамы һәм киләчәгенә ышанычы турында сүз алып бара.
 
Туфан Миңнуллин — пьесалары илебез сәхнәләрендә иң күп уйнала торган татар драматургларының берсе. Аның сәхнә әсәрләре Башкортстан театрларында («Диләфрүзгә дүрт кияү», «Үзебез сайлаган язмыш», «Ай булмаса, йолдыз бар», «Кырларым-тугайларым» һ. б.), [[Үзбәкстан]]ның [[Мөкыйми исемендәге дәүләт музыкаль театры]]нда («Диләфрүзгә дүрт кияү») һәм [[Хәмзә исемендәге Үзбәк дәүләт академия театры]]нда («[[Әлдермештән Әлмәндәр]]») зур уңыш белән барды. «[[Әлдермештән Әлмәндәр]]» моңсу комедиясе шулай ук [[Шкетан исемендәге Мари дәүләт драма театры|Шкетан исемендәге Мари дәүләт]], [[Басарганов исемендәге Калмык дәүләт драма театры|Басарганов исемендәге Калмык дәүләт драма]], [[Мурманск]], [[Новокузнецк]], [[Әстерхан]], [[Горький]], [[Мичурин]] һ. б. шәһәрләрнең рус драма театрлары сәхнәләрендә куелды; «Ай булмаса, йолдыз бар» драматик хикәясе [[Дагыстан]]да [[С.Стальский исемендәге Лезгин дәүләт драма театры|С.Стальский исемендәге Лезгин]] һәм [[Ә.Капиев исемендәге Лак дәүләт драма театры|Ә.Капиев исемендәге Лак]] дәүләт драма театрларында сәхнәләштерелде.
 
=== Авыл темасы ===
== Бүләк һәм премияләр ==
* [[1974 ел|1974]] — «Үзебез сайлаган язмыш» пьесасы өчен яшьләрнең [[Муса Җәлил премиясе|Муса Җәлил исемендәге премиясе]].
* [[1979 ел|1979]] — Станиславский исемендәге Дәүләт премиясе («[[Әлдермештән Әлмәндәр]]» пьесасы өчен).
* [[1979 ел|1979]] {{Тукай бүләге}} — «Ай булмаса, йолдыз бар» исемле мелодрамасы өчен [[Тукай премиясе|Г. Тукай исемендәге Татарстан дәүләт премиясе]].
* [[1984]] — «Почет Билгесе» ордены белән бүләкләнә.
1 234 896

правок