Төп менюны ачу

Үзгәрешләр

1852 байта добавлено ,  2 года назад
к
=== Албаннарның милли яңарышы ===
 
[[File:Kompleksi Monumental i Lidhjes Shqiptare të Prizrenit 9384n.jpg|left|thumb|230px|[[Призрен]]да Призрен лигасы бинасы, ишек алдыннан күренеш.]]
Албаннарның милли яңарыш чоры (''Rilindja Kombëtare'') [[1870 ел]]ларда башлана һәм Албания үзенең бәйсезлеген игълан иткәнче, ягъни 1912 елга кадәр дәвам итә. [[1878 ел]]да Косово вилаятенең [[Призрен]] исемле борынгы шәһәрендә Призрен лигасы (Албан милләтенең хокукларын яклау лигасы,'' Lidhja e Prizrenit'') төзелә. Баштарак төрек хакимияте лиганың эшчәнлеген хуплый, чөнки лига мөселман җирбиләүчеләренең һәм халыкның төрек администрациясе белән бергә дини бердәмлеген яклап чыга. Госманлылар мөселман бердәмлеген яклаучыларны хуплый һәм аларга ярдәм итә, мөселман җирләрен, шул исәптән Босния белән Һерцеговинаны сакларга чакыра. Шуңа күрә дә лига — берләшмә «Чын мөселманнар комитеты» (Komiteti i Myslimanëve të Vërtetë) дип аталган. Лига Карарнамә исемле декрет чыгара. Бу текст төньяк Албания, Эпирус һәм Босния халкына прокламациядән гыйбарәт булган. Өндәмәдә бу җирләрне Болгария, Сербия һәм Каратау патшалыкларыннан саклау һәм Госманлы империясе белән территориаль бердәмлекне яклау турында сүз бара. Хәлбуки, 1878 елның 18 июнендә Лигада нибары 47 мөселман делегаты гына бу декретка кул куя, ә җыенда барысы 300 мөселман катнаша, шул исәптән, Босниядән делегатлар була, Призрен санҗагыннан санҗакбәй килә, ул үзәк хакимият вәкиле буларак катнаша.
 
Албаннарның милли яңарыш чоры (''Rilindja Kombëtare'') [[1870 ел]]ларда башлана һәм Албания үзенең бәйсезлеген игълан иткәнче, ягъни 1912 елга кадәр дәвам итә. [[1878 ел]]да Косово вилаятенең [[Призрен]] исемле борынгы шәһәрендә Призрен лигасы (Албан милләтенең хокукларын яклау лигасы,'' Lidhja e Prizrenit'') төзелә. Баштарак төрек хакимияте лиганың эшчәнлеген хуплый, чөнки лига мөселман җирбиләүчеләренең һәм халыкның төрек администрациясе белән бергә дини бердәмлеген яклап чыга. Госманлылар мөселман бердәмлеген яклаучыларны хуплый һәм аларга ярдәм итә, мөселман җирләрен, шул исәптән Босния белән Һерцеговинаны сакларга чакыра. Шуңа күрә дә лига — берләшмә «Чын мөселманнар комитеты» (''Komiteti i Myslimanëve të Vërtetë'') дип аталган. Лига Карарнамә исемле декрет чыгара. Бу текст төньяк Албания, [[Эпирус]] һәм [[Босния]] халкына прокламациядән гыйбарәт булган. Өндәмәдә бу җирләрне [[Болгария]], [[Сербия]] һәм [[Каратау]] патшалыкларыннан саклау һәм Госманлы империясе белән территориаль бердәмлекне яклау турында сүз бара. Хәлбуки, 1878 елның 18 июнендә Лигада нибары 47 мөселман делегаты гына бу декретка кул куя, ә җыенда барысы 300 мөселман катнаша, шул исәптән, Босниядән делегатлар була, Призрен санҗагыннан санҗакбәй килә, ул үзәк хакимият вәкиле буларак катнаша.
 
[[Файл:VithkuqiScript.png|230px|thumb|right|Наум Векилһарҗиның әлифбасыннан хәрефләр, 1845 ел]]
 
Лига, Абдул бәй Фрашериның тәэсиренә бирелеп, албан мохтариятен төзү һәм Госманлы дәүләтенең Косово, Скутари, Монастир һәм Иоаннина вилаятьләреннән яңа Албания вилаятен оештыру турында хыяллана башлагач, төрекләр аңа ярдәм итүдән туктый. [[Берлин конгрессы]] карары нигезендә Плав һәм Гусинье җирләре Каратауга күчәргә тиеш булганга күрә, Лига хәрби көч куллана һәм албан җирләрен яклый. Каратау гаскәрләрен берничә бәрелештә җиңсәләр дә, Лига куәтлерәк көчләрнең мәҗбүр итүенә буйсынып, Плав һәм Гусинье җирләрен калдыра, ә соңрак аны солтан җибәргән төрек гаскәрләре тар-мар итә<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/12553/Albanian-League "Albanian League"]. Encyclopædia Britannica</ref>.[[ 1912 ел]]да баш күтәрелү башлана, Балканда барган сугышта Төркия җиңелә, 1912 елның 28 ноябрендә, көньяк Влореда [[Исмәгыйль Кәмали]] Албаниянең бәйсезлеген игълан итә.
 
== География ==
4039

правок