«Фатих Әмирхан» битенең юрамалары арасында аерма

к
217.23.187.138 үзгәртүләре (бәхәс) Frhdkazan юрамасына кадәр кире кайтарылды
Нет описания правки
к (217.23.187.138 үзгәртүләре (бәхәс) Frhdkazan юрамасына кадәр кире кайтарылды)
{{twinCYR|Fatix Ämirxan}}
{{Шәхес
| исем = ВЫФАӨФатихФатих Әмирхан
| рәсем =Фатих Әмирхан.jpg
| рәсем =Фатих Әмирхан.jpgөУКукөуккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккккйейййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййй
| рәсем_зурлыгы =
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем =
| туу датасы = 1.01.1886
| туу җире = [[Казан]]
| гражданлык =ФЫВАфйваӨФУКФЫУВЫФФЫВФЫАФЫВАЫФЫВАФЫ
| милләт = татарФӨУКӨФЙУтатар
| үлем датасы = 9.03.1926
| үлем җире = [[Казан]]
| әти =
| әни =
| ир =ӨФУК
| хатын =
| балалар =өуфвнЙЕВАЫПРМывыфваыф
| бүләк һәм премияләр =вафываыфываФӨА
| сайт =
| башка мәгълүмат =фывакйөуавфы
}}
}}гше7лк6еегоуенргөкун6ө45нө43нукенрегенгенг{{Портал|Шәхесләр}}
{{Портал|Шәхесләр}}
 
=== '''Фатих [[Әмир Чаныш|Әмирхан]]''' ([[1886 ел]]ның [[1 гыйнвар]]ы — [[1926 ел]]ның [[9 март]]ы, [[Казан]]) — күренекле [[татар]] [[язучы]]сы, җәмәгать эшлеклесе. Татар сатира жанрын тудыручы. ===
 
== Биография ==
Фатих Әмирхан [[1886 ел]]ның [[1 гыйнвар]]ында [[Казан]]да туа. [[1895 ел|1895]] елда әтисе аны "Мөхәммәдия"счафөУА мәдрәсәсенә илтә. Мәдрәсәдән соң, [[1904 ел]]да, Фатих Әмирхан [[Самар]]га [[рус теле]]н өйрәнергә китә. 4 ай чамасы укыгач, аерым укытучылар ярдәмендә гимназия программасы буенча имтиханга әзерләнә. [[1905 ел]]да «[[Мөхәммәдия (мәдрәсә)|Мөхәммәдия]]»нең алдынгы шәкертләре белән яшертен рәвештә җилем басмада «Әльислах» (гарәпчә үзгәртеп кору) исемле гәзит чыгара башлый. Ул үзе гәзитнең җитәкчесе һәм мөхәррире була.
 
[[1906 ел]]да [[Габдулла Тукай|Тукай]] катнашлыгында чыгарылган [[Әл-гасрел җәдит журналы]]нда аның "Париж коммунасы тарихы" исемле тәрҗемә мәкаләсе басылфКАФыпбасылып чыга. [[1907 ел]]да ВЫаЙФкаӘмирханӘмирхан [[Мәскәү]]дә чыга башлаган "Тәрбиятел әтфаль" (балалар тәрбиясе) балалар журналында сәркатип булып эшли.
 
[[1907 ел]]ның язында, ял итәргә дип, Мәскәүдән Казанга кайта. Ләкин монда бик зур бәхетсезлеккә юлыга — паралич сугып, ике аягы да йөрмәс ФЫАФЫВкабулабула.
 
[[1907 ел]]ның көзендә «Әльислах» рәсми рәвештә чыга башлый. Фатих Әмирхан журналист буларак таныла.
 
== Иҗаты ==
[[1905 ел]]да, "Әльислах" гәзитен чыгара башлап, Фатих Әмирхан журналистика эшенә керешә. Төрле инкыйлабый-демократик эчтәлекле публицистик һәм әдәби-тәнкыйть мәкаләләре яза.ФЫВаыФ
 
[[1907 ел]]да аның беренче күркәм хикәясе "Гарәфә кич төшемдә" языла һәм басылып чыга. [[1908 ел]]да "Бәйрәмнәр", шуннан соң "Хәзрәт үегтләргә килде" ([[1912 ел|1912]], "Габделбасыйр гыйшкы" ([[1914 ел|1914]]), "Салихҗан карый" ([[1916 ел|1916]]), "Сәмигулла абзый" ([[1916 ел|1916]]) к234кебек күп кенә хикәяләр яза. [[1908 13Һ3езсезләр" (ел|1908]]-[[МТПРГУ56Г1910 ел|19141910]] елларда Фатих Әмирхан "Фәтхулла хәзрәт" исемле сатирик повесть яза. [[1909 ел]]да язучының "Татар кызы" исемле әсәре, [[1911 ел]]да "Хәят" повесте, [[1912 ел]]да "Урталыкта" романы ) пьесаларын язабасыла.
 
Язучы шулай ук драматургия өлкәсендә дә иҗат итә. Ул "Яшьләр" ([[1909 ел|1909]]), "Тигезсезләр" ([[1914 ел|1914]]) пьесаларын яза.
 
Фатих Әмирхан күп әсәрләрендә искелекне, сыйнфый 4тәнкыйтьлитигезсезлекне тәнкыйтьли. Шулай ук татар х атынхатын-кызлары хоку кл арынхокукларын да яклап чыга ("Татар кызы").
[[1907 ел]]да аның беренче күркәм хикәясе "Гарәфә кич төшемдә" языла һәм басылып чыга. [[1908 ел]]да "Бәйрәмнәр", шуннан соң "Хәзрәт үегтләргә килде" ([[1912 ел|1912]], "Габделбасыйр гыйшкы" ([[1914 ел|1914]]), "Салихҗан карый" ([[1916 ел|1916]]), "Сәмигулла абзый" ([[1916 ел|1916]]) к234 13Һ3езсезләр" ([[МТПРГУ56Г|1914]] ) пьесаларын яза.
 
Әдип [[октябрь инкыйлабы]]н хуплап каршы ала, әмма озакламый, ул хуҗалык һәм мәдәният өлкәсендә совет һәм партия оешмалары үткәрә торган сәясәтнең кешегә һәм вак милләтләргә каршы булуын күреп ала, тәнкыйтьләр белән чыгыш ясый. [[1924 ел]]да, гореф-гадәтләрне бозуны, аерым шәхестән культ ясауны тәнкыйтьләп, "Шәфигулла агай" исемле сатирик повесть яза.
Фатих Әмирхан күп әсәрләрендә искелекне, сыйнфый 4тәнкыйтьли. Шулай ук татар х атын-кызлары хоку кл арын да яклап чыга ("Татар кызы").
 
== Шулай ук карагыз ==
Әдип [[октябрь инкыйлабы|окт ябрь инкыйлабы]]н хуплап каршы ала, әмма озакл23ККамый, ул хуҗалык һәм мәдәният өлкәсендә совет һәм партия оешмалары үткәрә торган сәясәтнең кешегә һәм вак милләтләргә каршы булуын күреп ала,фыавкйө23К5 тәнкыйтьләр белән чыгыш яс ы й. [[1924 ел]]да, гореф-гадәт ләрне бозуны, ае рым шәхестән культ ясауны т әнкыйтьләп , "Шәфигулла агай" исемл е с атирик по в
{{Викиөзек}}
* [[Фатыйх Әмирхан проспекты]]
79 055

правок