«Колхоз» битенең юрамалары арасында аерма

2651 байт добавлено ,  4 ел элек
к
төзәтмә аңлатмасы юк
(Күмхуҗ - күмәк хуҗалык, http://kitap.net.ru/yahin/1-12.2.php)
к
'''Колхо́з''' ({{lang-en|[[:en:Kolkhoz|kolkhoz]]}}, {{lang-ru|[[:ru:Колхоз|колхоз]]}}, '''кол'''лективное '''хоз'''яйство [[сүзтезмә]]сенең халыкара [[аббревиатура]]сы) яки
{{күчерү|Күмхуҗ}}
''Күмхуҗ''<ref>http://kitap.net.ru/yahin/1-12.2.php</ref> ('''күм'''әк '''хуҗ'''алык) — [[ССРБ]]да таралган [[Күмәкләштерү|күмәк]] [[авыл хуҗалыгы]] оешмаларының төре.
'''Күмхуҗ'''<ref>http://kitap.net.ru/yahin/1-12.2.php</ref> ('''күм'''әк '''хуҗ'''алык) яки '''Колхо́з''' ('''кол'''лективное '''хоз'''яйство - күмәк хуҗалык сүзеннән) — җитештерү әйберләре (җир, җайланмалар, терлек, орлык һ.б.) уртак, анда катнашучылар җәмгыяте идарәсе астында булган һәм хезмәт нәтиҗәсе дә катнашучыларның уртак фикере ярдәмендә бүленгән, яңа эшкә җигелгән [[ССРБ]]да таралган хуҗалык итү төре. Шулай ук [[балыкчылык]] колхозлары да таралган булган.
 
== Төзелеше ==
Күмәк хуҗалыклар ССРБда [[1918 ел]]дан барлыкка килә башлый. [[1929 ел]]дан массакүләм [[коллективлаштыру]] башлана.
[[Җитештерү]] әйберләре (җир, [[корал|җайланма]]лар, [[терлекчелек|терлек]], [[Үсемлекчелек|орлык]] һ.б.) уртак [[милек]], анда катнашучылар җәмгыяте [[Идарә итү формасы|идарәсе]] астында булган һәм хезмәт нәтиҗәсе дә катнашучыларның уртак [[фикер]]е ярдәмендә бүленергә тиеш булган. Шулай ук [[балыкчылык]] колхозлары да таралган булган.
 
== Тарих ==
Күмәк хуҗалыклар ССРБда [[1918 ел]]дан барлыкка килә башлый. [[1929 ел]]дан массакүләм [[коллективлаштыруССРБдагы күмәкләштерү|күмәкләштерү]] башлана.
[[Сәнәгатьләштерү|Сәнәгатьләштерелү]] заманында, ССРБны [[ашамлык]]лар белән тәэмин итү өчен, колхозчыларның [[шәһәр]]ләргә качуларына юл куймас өчен [[паспорт]]изация ысулы кулланыла. Паспортны ала алмаганнар шәһәрләрдә [[хезмәт]] урыннарына урнаша алмый, [[авыл]]ларда яшәргә, фәкать колхоз-совхозларда эшләп көн күрергә мәҗбүр калалар.
 
==Татар телендә ==
{{цитата|автор=[[Флёра Сафиуллина]]|Тел системасы тарихи яктан үзгəрешсез калмый. Бу хəл тел компонентларының система буларак ачык булуы белəн бəйле. Менə шуңа күрə дə телдə туып Һəм үсеп баручы элементлар була. Тел системасына бары тик аның талəплəренə җавап бирə торган яңа компонентлар гына үтеп керə ала. Мəсəлəн, 30 елларда татар теленə рус сүзлəрен алмас өчен, татарча яңа сүзлəр ясый башладылар: күмхуҗ, бəрмəче, ут көймəсе Һ.б. Лəкин тел системасы бу сүзлəрне кабул итмəде.<ref>{{ китап
| автор = Ф.С.Сафиуллина
| бүлек = Иҗтимагый күренеш буларак тел §5. Система буларак тел
| башлык = ТЕЛ ГЫЙЛЕМЕНƏ КЕРЕШ. Югары уку йортларыны филология факультеты студентлары өчен дəреслек
| оригинал =
| сылтама = http://media.turuz.com/users/bey-2016-1/0073-Dil_iqlimine_girish-qazan-2001.pdf
| басма =
| җаваплы =
| урын = Казан
| нәшрият = Тарих
| ел = 2001
| том =
| бит = 19
| битләр = 297
| isbn =
}}</ref>
}}
 
== Моны да карагыз ==
* [[Совхоз]].
* [[Кибуц]].
* [[Ферма]].
 
== Сылтамалар ==
77 888

правок