«Һуннар» битенең юрамалары арасында аерма

91 байт добавлено ,  5 ел элек
төзәтмә аңлатмасы юк
{{Төп мәкалә|һун империясе}}
 
ҺуннарКөньяктагы (көньяктагыкабиләләр элгәрге [[хунну]]лардан аерыпаерылганнаргә нәкъкүрә менә аларны '''һуннар''' дип атаганнар)йөртелгән. Һуннар IV гасырда кояшкөтбатышка баешытаба ягына үзләренең атаклымәшһүр сәфәрләреняуларын башлаганнар. [[Идел]]не кичеп, [[Азак диңгезе]]нә һәм аннары [[Кырым]]га кадәр барыпкилеп җиткәннәр. [[375 ел]]да һуннар, борынгы герман кабиләләрен тәшкил иткән [[готлар]]дан һәм [[сарматлар]]дан оешкан [[Германарих патшалыгы]]н тар-мар итеп, [[Үзәк Аурупа]]га килеп кергәннәр,юнәлгәннәр. элеккеЭлекке [[Рим империясе]] җирләренбиләмәләрен яулапбасып алганнар. [[Көнбатыш Ауразия]]нең бик зур территориясендә, [[Идел]] белән [[Рейн]] арасында, яңа империя - [[һун империясе]] барлыккакилеп килгәнчыккан.
 
БЭК IV гасырның җитмешенче елларында һуннар [[Көнчыгыш Аурупа]]га б.э. [[IV гасыр]]ның җитмешенче елларында килеп чыгалар һәм зур дәүләт коралартөзиләр. [[V гасыр]] урталарында алар арасыннан [[Аттила]] исемле бөек идарәче килепдәүләтнең чыгахакимиятенә килә. УлАның исеме '''Ат Иле''' төрки сүзләреннән чыккан. Аттила барлык һуннарны үз кулы астында берләштерә һәм [[Көнбатыш Аурупа]]да сугышлар алып бара.
 
[[Image:Huncauldron Hungary.jpg|thumb|250px|{{HUN}}дә [[2006]]да табылган [[5 гасыр]] Һун [[казан]]ы.<ref>[http://chronica.freebase.hu/huns/huncauldron.htm Hunnic age sacrificial cauldron has been found] 2006, Hungary</ref>]]
=== Атилла ===
[[Рәсем:Checa-HunCharge.jpg|thumb|300px| Аттила җитәкчелегендәге һуннар]]
Тагын 60 - 70 ел үткән. [[430 ел|V гасырның 30нчы еллар]]ында империя икегә аерылган: көнбатыштагы яртысы белән [[Аттила]], ә көнчыгыштагысы белән [[Блада]] идарә итә башлаган. [[445 ел]]ны Аттила үзенең көндәшен үтерткән һәм Евразиянең зур бер өлешенә тулы хакимиятле хуҗа булып әверелгән. Дәһшәтле җиһангир һәм талантлы гаскәр башы Аттила [[453 ел]]да үлгән. Ул үлгәч империя таркалган, аннан аерым кабилә берлекләре аерылып чыккан, һуннар үзләре башка төрки кабиләләр, шулай ук [[аланнар]], [[готлар]], [[славяннар]] һәм [[маҗарлар]] белән кушылып, йотылганнар.
 
[[Көнчыгыш Аурупа]]да һуннарга гына карый торган археологик истәлекләр хәзергә аз табылган. Моны аларның һәрвакыт күченеп йөрүләре һәм башка кабиләләргә кушылып бетүләре белән аңлатып буладыр.
22 323

правки