«Үтә үткәрүчәнлек» битенең юрамалары арасында аерма

51 байт добавлено ,  5 ел элек
== Үтә үткәрүчәнлекнең сәбәпләре ==
 
Түбән температуралы үтә үткәрүчәнлек [[Бардин-Купер-Шрифер теориясе]] белән тасвирлана. Шушы теория буенча ике [[электрон]] каршы спин белән [[фонон]] алышуынаалмашуына аркасында Купер- пары ягъни [[бозон]] барлыкка килә. Шушы бозоннар [[Бозе — Эйнштейн тупланышы]]на күрә кристалл рәшәткәсендәчелтәрендә сибелмичәчелмиләр, шуңа күрә [[Электрэлектр каршылыгы]] нуль була. Купер- пары эчке үзара бәйләнеш энергиясе дәрман'''энергетик ярыгыярык''' булыпдип исемләнәйөртелә. Үтә үткәрүчәнлек күренешекүренешен бетерү өчен Купер- парын өзәргә кирәк, ягъни температурадантемпературага яки тышкы кырданкырга туры куелганкилүче энергия дәрманэнергетик ярыгыданярыктан зуррак булырга тиеш.
 
Шулай итеп:
 
электрон-фонон потенциалы яки үтә үткәрүчәнлек дәрманэнергетик ярыгы E :
 
::<math>E=3.52k_BT_c\sqrt{1-(T/T_c)}</math>
биредә T<sub>c</sub> - критик температура
кайда T<sub>c</sub> - чик температурасы
 
 
үтә үткәрүчәнлек хәленәхаләтенә күчү температурасы:
:<math>k_B\,T_c = 1.14E_D\,{e^{-1/N(0)\,V}}.\,</math>
 
Түбән температуралы үтә үткәрүчәнлекне БКШ теориясе яхшы тасвирлый, ләкин Югары температуралы үтә үткәрүчәнлекнең тулы теориясе әлегә юк.
 
Совет һәм РусияРәсәй галимнарыгалимнәре - Ландау, Гинзбург, Абрикосов - үтә үткәрүчәнлекүткәрүчәнлекне тикшерүләренәтикшеренүгә зур кертемөлеш ясадыларкертәләр. Шуның өчен алар [[Нобель бүләгенәпремиясе]]нә лаек булдыларбулалар.
 
== Моны да карагыз ==
22 323

правки