«Су анасы (балет)» битенең юрамалары арасында аерма

23 байта убрано ,  4 года назад
к
clean up using AWB
к
к (clean up using AWB)
}}
<small>{{мәгънәләр|Су анасы (мәгънәләр)}}</small>
«'''Су анасы'''», ''беренче исеме'' «Алтын тарак» ({{lang-ru|Золотой гребень}}) — [[1957 ел]]да [[Октябрь инкыйлабы]] бәйрәменең 40 еллыгына [[Татар опера һәм балет театры]]нда куелган 3 актлы [[балет]]. [[Габдулла Тукай |Г. Тукайның]] «Су анасы» (''[[1908]]'') әкиятенә нигезләнеп языла. [[1971 ел]]да балетмейстер [[Игорь Смирнов|И. Смирнов]] куйган 2 нче редакциясе «Су анасы» ({{lang-ru|Водяная}}) исеме белән атала. Балетның иҗат төркеме [[Тукай премиясе]] белән бүләкләнә (''[[1973]]''<ref>[http://www.gabdullatukay.ru/rus/index.php?option=com_content&task=view&id=626&Itemid=67 Г. Тукайга багышланган портал]</ref>.
 
== Балет авторлары ==
[[Тукай]]ның поэмасы либретто прологындагы интригаларны башларга гына ярдәм итә. Алдагы актларда егет булып җитешкән Алмайның Сәрвигә мәхәббәте һәм аларны сихерченең эзәрлекләве өстәлә. Әлеге үзәк конфликттан башка либреттога тагын ике конфликт өстәлгән: халык белән Морза арасында, сихерче белән Морза арасында конфликтлар.
 
[[1950 ел]]лар хореодрамаларына хас булганча, әлеге балет та кайбер кимчелекләрдән азат түгел. Мәсәлән, прологта сихерче алтын тарагын [[Курай|курай]]га алыштырып ала, ә курай линиясе алга таба үстерелми, онытыла. [[Фәнис Яруллин]]ның [[Шүрәле (балет)|«Шүрәле» балеты]] белән драматургия ягыннан да, музыка ягыннан да якын аваздашлык һәрдаим сиземләнә.
 
«Су анасы» балеты музыкаль образларның байлыгы, композиторның хореография сәнгатенең үзенчәлекләренә тирән үтеп керә алуы нәтиҗәсендә танылган татар балетларының берсенә әверелә<ref>[http://tatarile.org/maglumat/tt/%D1%88%D3%99%D1%85%D0%B5%D1%81/%D0%B1%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2-%D3%99%D0%BD%D0%B2%D3%99%D1%80-%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%80-%D1%83%D0%BB%D1%8B «Татар иле» мәгълүмати-ресурслы татар социаль челтәрендә]</ref>.
[[Файл:1984_год_Әнвәр_Бакиров_Водяная_(Клавир).jpg|180px|thumb|right|<small>"Су анасы" .Балет, клавир. Рәссамы - Г.Христиани. М.:"Советский композитор", ''[[1984]]''</small>]]
==== Пролог ====
Иртән иртүк күл буенда Алмай исемле малай [[Су анасы]] артыннан күзәтә һәм аның алтын тарагын урлый. Алмайны куып тота алмаган Су анасы хәйләгә керешә: алтын тарагын тылсымлы [[Курай|курайгакурай]]га алмаштырып ала һәм юкка чыга.
 
==== I акт ====
1 215 225

правок