«Vasiliy II» битенең юрамалары арасында аерма

1 байт убрано ,  7 ел элек
к
clean up, replaced: : Tarix → :Тарих using AWB
к (clean up, replaced: : Tarix → :Тарих using AWB)
1437 yılda [[Altın Urda]] täxetennän quılğan [[Oluğ Möxämmäd]] xan kenäzlekneñ çik buyındağı Biläw qalasında tuqtalğaç, Vasiliy II aña qarşı 40 meñlek ğäskär cibärä, ul ğäskär tar-mar itelä ( [[Biläw yanındağı suğış]] ).
 
Oluğ Möxämmäd ulı Mäxmüd xan köçlärenä qarşı toru da uñışsız tämamlana - Suzdal' yanındağı suğışta (1445) Vasiliy II ğäskäre ciñelä, kenäz üze yaralana häm qulğa alına ([[Suzdal' yanındağı suğış]]).
 
Zur külämdä yolım aqçası tüläw häm Tuqtamış xan zamanında atasına birelgän Xankirmän bilämäsen qaytaru şartı belän azat itelä. Mondıy kileşü boyarlar arasında qänäğätsezlek tudıra.
== Fetnä häm suqıraytu==
Şunnan faydalanıp, kenäz D. Şemyaka 1446 yılda fetnä oyıştıra, Vasiliy II ne äsir itä häm suqırayta (Vasiliy IIneñ «Tyomnıy» quşamatı şul waqiğağa bäyle).
 
Şul yılnıñ dekaberendä Vasiliy II, Mäskäw boyarlarına häm [[Qazan xanlığı]] yärdämenä tayanıp, qabat üz täxetenä utıra, D. Şemyaka yaqlı köçlärne tar-mar itä.
== Eçke säyäsät ==
Üz idäräçelegen nığıtu çaraların kürä başlıy, kenäzlekneñ wağraq udel bilämälären yuqqa çığara, berläşterä. Tübän Novgorod kenäzlegen häm öleşçä Yaroslavl' kenäzlege bilämäsen üz kenäzlegenä quşuğa ireşä. Könçığıştağı Vyatka, Perm häm Tönyaq-könçığış Peçora cirbilämälären yawlaw suğışları alıp bara.
 
Salım tüläw tärtiben barlıq kenäzlek bilämälärendä bertörle itep üzgärtä, salım tüläwçelärneñ san isäben, ixtimal, cir bilämäläreneñ külämen dä, sanawnı ütkärtä. Vasiliy II idärä itkändä feodallarğa cir bilämäläre büläk itep birü oçraqları kimetelä.
 
Cirne berketü, krästiännärneñ küçenep yörüen çikläw çaraları kürelä. Tatar feodallarına rus kenäzlegendä ayırım cir bilämälär (udel cirläre) birelä. Vasiliy II idärä itkändä [[Qasıym xanlığı]] barlıqqa kiterelä. Vasiliy II Novgorodqa berniçä märtäbä yaw belän bara (1441, 1456, 1460 h.b.), 1458 yılda Noqrat ciren, şul isäptän Noqrat tatarların (Ar yağı bäkläre bilämäsen) [[Mäskäw]]gä buysındıra.
 
==Monı da qarağız==
* [http://tatarile.org/date/node/2950 tatarile.org. Vasiliy II]
* Зимин А.А. Витязь на распутье. Феодальная война в России XV в. М.,1991.
 
[[Төркем: Tarix]]
[[Төркем: Räsäy tarixıТарих]]
[[Төркем:Räsäy Tarixtarixı]]
1 234 896

правок