Кырым татар имләсе

Кырымтатар имләсекырым татар теленең имләсе.

Хәзерге имләләреҮзгәртү

Хәзер Кырымда кырым татар теленең рәсми әлифбасы — латин әлифбасы. Совет вакытында кирилл әлифбасы кулланылган.

Латин әлифбасыҮзгәртү

A a B b C c Ç ç D d E e F f G g
Ğ ğ H h I ı I i J j K k L l M m
N n Ñ ñ O o Ö ö P p Q q R r S s
Ş ş T t U u Ü ü V v Y y Z z

 â символы хәреф түгел.

IPA
а b c ç d e f g ğ h ı i j k l m n ñ o ö p q r s ş t u ü v y z
[a] [b] [ʤ] [ʧ] [d] [e] [f] [g] [ɣ] [x] [ɯ] [i], [ɪ] [ʒ] [k] [l] [m] [n] [ŋ] [o] [ø] [p] [q] [r] [s] [ʃ] [t] [u] [y] [v], [w] [j] [z]

Кирилл әлифбасыҮзгәртү

А а [a] Б б [э] В в [вэ] Г г [гэ] Гъ гъ [гъ] Д д [дэ] Е е [e] Е е [е]
Ж ж [э] З з [э] И и [и] Й й [йы] К к [ка] Къ къ [къ] Л л [эль] М м [эм]
Н н [эн] Н н [э] О о [o] П п [пэ] Р р [эр] С с [эч] К к [тэ] У у [у]
Ф ф [эф] Х х [xa] Ц ц [э] Ч ч [э] Дж дж [э] Ш ш [ша] Щ щ [ща] Ъ ъ [катылык билгесе]
Ы ы [ы] Ь ь [йомшаклык билгесе] Э э [э] Ю ю [ю] Я я [я]
IPA
а б в г гъ д е е ж з и й к къ л м н н o п p c к у ф x ц ч дж ш щ ъ ы ь э ю я
[a] [b] [v],[w] [g] [ɣ] [d] [ɛ], [jɛ] [ø],[jo],[jø] [ʒ] [z] [i], [ɪ] [j] [k] [q] [l], [ɫ] [m] [n] [ŋ] [o], [ø] [p] [r] [s] [t] [u], [y] [f] [x] [ts] [tʃ] [dʒ [ʃ] [ʃtʃ] [(.j)] [ɨ] [ʲ] [ɛ] [y], [ju], [jy] ['a], [ja]

Тарихи әлифбаларҮзгәртү

Гарәп (1928 кадәр)Үзгәртү

Аереым Ахырда Уртада Башта Исеме Латин
әлиф a, â
хәмзә -
бе b, p (ахырда)
пе p
те t
се s
джим c
чим ç
ха -
хы h
даль d
зель z
ре r
зе z
же j
син s
шин ş
сад s
ﺿ дад d, z
ты t
зы z
айн -
гъайн ğ
фе f
къаф q
кеф (кеф-и арабий) k (g, ñ)1
геф (кеф-и фарсий) g
неф (кеф-и нуний, сагъыр кеф) ñ
лям l
мим m
нун n
вав v, o, ö, u, ü
хе -, e, a
ләм-әлиф la, lâ
йе y, ı, i

1 — ﻙ (ке) хәрефе ﮒ и ﯓ урынына да кулланылган.

Латин (1928-1938)Үзгәртү

A a B b C c Ç ç D d E e F f G g
H h I i J j Ь ь K k Q q Ƣ ƣ L l
M m N n N̡ n̡ O o Ɵ ө P p R r S s
Ş ş T t U u Y y V v X x Z z Ƶ ƶ

ИскәрмәләрҮзгәртү