Ак аю

иң зур ерткыч хайваннарның берсе

Ак аю, яки төньяк аюы, яки поляр аю, яки диңгез аюы – иң зур ерткыч хайваннарның берсе.

Ак аю
Сурәт
Кыскача исем U. maritimus
Халыкара фәнни исем Ursus maritimus Phipps, 1774[1][2]
Таксономик ранг төр[1][2]
Югарырак таксон Аюлар[1][2]
Таксонның халык атамасы polar bear[3][4][5], Oso Polar[4], Ours blanc[4], Ours polaire[4], Eisbär[5], Äisbier, Polarbier, niedźwiedź polarny[6], niedźwiedź biały[6], isbjørn, osu polar[7] һәм jääkarhu
Гомер озынлыгы 50 ел
Макималь гомер озынлыгы 43,8 ел[8]
Йөклелек чоры 5 Ay һәм 8,5 ± 1 Ay[9]
ХТСБ саклану статусы куркыныч яный[d][10]
Масса 450 килограмм[11]
Төс ак
Төрләр ареалы харитасы
Пиктограмма
3D-модель
Туклану чыганагы безухий тюлень[d], төньяк боланы[d], дельфин[d], балыклар һәм кошлар
Нинди вики-проектка керә ВикиПроект Инвазив биология[d]
CITES Appendix Appendix II of CITES[d][12]
Тәүлек циклы дневной образ жизни животных[d][13][14]
Ареал таксона Канада, Россия, Гренландия[d], Tönyaq polär tügäräk һәм Америка Кушма Штатлары
Геном төзелеше URL-ы dnazoo.org/assemblies/Ursus_maritimus/[15] һәм ensembl.org/Ursus_maritimus/[16]
Commons-logo.svg Ак аю Викиҗыентыкта

Аның гәүдә озынлыгы 3 метрга кадәр җитә. Авырлыгы 800 килограммга җитә.

Ул көрән туганыннан ак туны белән аерыла. Шул ук вакытта аның тиресе кара төстә. Озак вакыт кояш астында йөрсә, аның йоны саргылт төскә керә.

Тиресе астындагы калын май катламы аны котып суыкларыннан саклый.

Зур булуга карамастан ул шәп йөзә, чума ала. Суда тизлеге 5,4 км/сәг. җитә ала[17].

Ак аю ау белән туена: нерпа, диңгез куяны, морж һәм башка диңгез хайваннарын аулый. Ау вакыт аңа ис тою, күрү сәләте, ак туны ярдәм итә.

Көрән аюдан аерма буларак, кышын 50-80 көнгә, гадәттә, ана аюлар гына йокыга ята.

Декабрь-гыйнварда алар 1-2, сирәгрәк 3 бала тудыралар һәм язга бергә өннән чыгалар. Балаларын ана аюлар 2 яшькә кадәр тәрбияли.

Ата аюлар күпчелек гомерен ялгыз үткәрә.

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. 1,0 1,1 1,2 Integrated Taxonomic Information System — 1996.
  2. 2,0 2,1 2,2 Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference / D. E. Wilson, D. M. Reeder — 3 — Baltimore: JHU Press, 2005. — 35, 2142 p. — ISBN 978-0-8018-8221-0
  3. Wildscreen ARKive — 2003.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Кызыл китап — 1964.
  5. 5,0 5,1 Cole T. C. H. Wörterbuch der Säugetiernamen - Dictionary of Mammal Names — 2015. — ISBN 978-3-662-46270-6doi:10.1007/978-3-662-46270-6
  6. 6,0 6,1 https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/niedzwiedz-polarny;3947303.html
  7. http://www.sabencia.net/nomenclator.php
  8. Longevity of Mammals in Captivity; from the Living Collections of the World — 1 — 2005.
  9. Grzimeks Enzyklopädie — 1 — M: Kindler Verlag, 1988.
  10. The IUCN Red List of Threatened Species 2022.2
  11. Interactions of polar bears with other large mammals, including man
  12. Species+
  13. Arctic, ArcticArctic Institute of North America, 1948. — ISSN 0004-0843; 1923-1245
  14. Arctic, ArcticArctic Institute of North America, 2013. — ISSN 0004-0843; 1923-1245
  15. DNA Zoo
  16. Ensembl
  17. YouTube Военное дело — Король глубин. Подлодка проекта 671